Adhyaya 114

Verse 1

अकाल दशाधिकशततमो< ध्याय: रूप-सौन्दर्य और लोकप्रियताकी प्राप्तिके लिये मार्गशीर्षमासमें चन्द्र-व्रत करनेका प्रतिपादन वैशम्पायन उवाच शरतल्पगतं भीष्मं॑ वृद्ध कुरूपितामहम्‌ | उपगम्य महाप्राज्ञ: पर्यमृच्छद्‌ युधिष्ठिर:

Vaiśampāyana nói: Yudhiṣṭhira, bậc đại trí, đã đến gần Bhīṣma—vị tộc trưởng già của nhà Kuru đang nằm trên giường mũi tên—và cung kính thưa hỏi.

Verse 2

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! महाज्ञानी युधिष्ठिरने बाणशय्यापर सोये हुए कुरुकुलके वृद्ध पितामह भीष्मजीके निकट जाकर इस प्रकार प्रश्न किया ।।

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya! Yudhiṣṭhira, bậc đại trí, đã đến gần Bhīṣma—vị tộc trưởng già của nhà Kuru đang nằm trên giường mũi tên—và hỏi như sau.” Yudhiṣṭhira thưa: “Thưa ông nội! Làm sao con người đạt được vẻ đẹp và phúc tướng nơi các chi thể? Làm sao trở nên được người đời mến chuộng? Và một người đàn ông đầy đủ dharma, artha và kāma thì bằng cách nào mới thật sự được hưởng phần hạnh phúc?”

Verse 3

भीष्म उवाच मार्गशीर्षस्य मासस्य चन्द्रे मूलेन संयुते । पादौ मूलेन राजेन्द्र जड्धायामथ रोहिणीम्‌

Bhīṣma nói: “Tâu đại vương, vào tháng Mārgaśīrṣa, khi Mặt Trăng hợp với tú Mūla, nên khởi sự pháp trì giới (vrata) của Mặt Trăng. Khi quán tưởng hình tướng của Mặt Trăng, hãy tưởng hai bàn chân của Ngài thuộc về Mūla (cùng các thần linh), rồi an đặt Rohiṇī nơi bắp chân.”

Verse 4

अश्रिन्यां सक्थिनी चैव ऊरू चाषाढ्योस्तथा । गुहां तु फाल्गुनी विद्यात्‌ कृत्तिका कटिकास्तथा

Bhīṣma nói: “Hãy hiểu rằng chòm Aśvinī ở nơi đùi; hai tú Āṣāḍhā (Pūrvāṣāḍhā và Uttarāṣāḍhā) ở hai phần đùi trên; hai tú Phālgunī (Pūrvaphālgunī và Uttaraphālgunī) ở vùng kín; và Kṛttikā ở nơi hông.”

Verse 5

नाभिं भाद्रपदे विद्याद्‌ रेवत्यामक्षिमण्डलम्‌ | पृष्ठमेव धनिष्ठासु अनुराधोत्तरास्तथा

Bhīṣma nói: “Hãy biết rốn thuộc (Pūrva/Uttara-)Bhādrapadā; vòng mắt thuộc Revatī; và lưng thuộc Dhaniṣṭhā. Cũng vậy, hãy hiểu Anurādhā và ‘Uttarā’ được an đặt cho tương ứng (tùy theo văn mạch).”

Verse 6

बाहुभ्यां तु विशाखासु हस्तौ हस्तेन निर्दिशेत्‌ । पुनर्वस्वड्गुली राजन्नाश्लेषासु नखास्तथा,राजन! दोनों भुजाओंमें विशाखाका, हाथोंमें हस्तका, अंगुलियोंमें पुनर्वसुका तथा नखोंमें आश्लेषाकी स्थापना करे

Bhishma nói: “Tâu đại vương, hãy an đặt Viśākhā nơi hai cánh tay; Hasta nơi đôi bàn tay; Punarvasu nơi các ngón tay; và Āśleṣā nơi các móng.”

Verse 7

ग्रीवां ज्येष्ठा च राजेन्द्र श्रवणेन तु कर्णयो: । मुखं पुष्येण दानेन दन्तोष्ठी स्वातिरुच्यते

Bhīṣma nói: “Tâu bậc vương giả tối thượng, cổ thuộc Jyeṣṭhā, còn đôi tai thuộc Śravaṇa. Khuôn mặt được nói là thuộc Puṣya nhờ hạnh bố thí (dāna), và răng cùng môi được nói là thuộc Svātī.”

Verse 8

राजेन्द्र! ज्येष्ठा नक्षत्रसे ग्रीवाकी, श्रवणसे दोनों कानोंकी, पुष्य नक्षत्रकी स्थापनासे मुखकी तथा स्वाती नक्षत्रसे दाँतों और ओठोंकी भावना बतायी जाती है ।।

Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương! Với tinh tú Jyeṣṭhā hãy quán tưởng là cổ; với Śravaṇa là đôi tai; với sự an vị của Puṣya là gương mặt; và với Svātī là răng cùng môi. Hãy biết Śatabhiṣaj là nụ cười, Maghā là mũi, Mṛgaśiras là đôi mắt, và Mitra (Anurādhā) là trán.”

Verse 9

भरण्यां तु शिरो विद्यात्‌ केशाना्द्रां नराधिप । समाप्ते तु घृतं दद्याद्‌ ब्राह्मणे वेदपारगे

Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, hãy biết Bharaṇī là ‘đầu’, và Ārdrā là ‘tóc’ (của hình thể vũ trụ). Sau khi đã gán các nakṣatra vào các chi thể và thờ phụng chúng bằng những thần chú tương ứng—mỗi ngày thực hành japa và homa—khi mãn hạnh nguyện vào đêm trăng tròn, hãy bố thí bơ sữa tinh luyện (ghee) cho một Bà-la-môn tinh thông trọn vẹn các Veda.”

Verse 10

सुभगो दर्शनीयश्व ज्ञानभाग्यथ जायते । जायते परिपूर्णाड़्: पौर्णमास्येव चन्द्रमा:,ऐसा करनेसे मनुष्य पूर्णिमाके चन्द्रमाकी भाँति परिपूर्णांग सौभाग्यशाली, दर्शनीय तथा ज्ञानका भागी होता है

Bhīṣma nói: “Làm như vậy, con người sinh ra được phúc phần, dung mạo khả ái, và có phần chính đáng trong tri thức; các chi thể đều viên mãn—như vầng trăng đêm rằm.”

Verse 110

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि दशाधिकशततमो<ध्याय: ।। ११० || इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें एक सौ दसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Anuśāsana Parva—đặc biệt là phần nói về pháp của bố thí (dāna-dharma)—chương thứ một trăm mười đã kết thúc.