Shloka 17
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
कीर्तनाश्चैव तीर्थस्य स्नानाश्न पितृतर्पणात् । धुनन्ति पापं तीर्थेषु ते प्रयान्ति सुखं दिवम्
kīrtanāś caiva tīrthasya snānāś ca pitṛtarpaṇāt | dhunanti pāpaṃ tīrtheṣu te prayānti sukhaṃ divam ||
Bhīṣma nói rằng: “Những ai, khi tưởng niệm và xưng tụng danh hiệu cùng công đức của các tīrtha, tắm gội tại đó và dâng lễ tārpaṇa (rưới nước cúng) cho tổ tiên, sẽ gột rửa tội lỗi của mình. Được thanh tịnh bởi lòng tôn kính và bổn phận ấy, họ ra đi lên cõi trời trong an lạc.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Pilgrimage is not merely travel: remembering the tīrtha’s sanctity (kīrtana), bathing there (snāna), and fulfilling ancestral duty (pitṛ-tarpaṇa) together function as a discipline of purification that removes pāpa and leads to a blessed posthumous state.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira about religious duties and their fruits, here emphasizing the merit gained by tīrtha-observances—bathing and offerings to ancestors—resulting in purification and attainment of heaven.