Shloka 11
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
इस जगतमें प्रज्ञान ही शरीर-शुद्धिका विशेष साधन है। इसी प्रकार अकिंचनता और मनकी प्रसन्नता भी शरीरको शुद्ध करनेवाले हैं
bhīṣma uvāca — asmin jagati prajñā eva śarīra-śuddheḥ viśeṣa-sādhanam. tathā akiñcanatā ca manasaḥ prasannatā ca śarīraṃ śodhayataḥ.
Bhishma nói: Trong đời này, trí tuệ biết phân biệt là phương tiện bậc nhất để thanh lọc thân. Cũng vậy, sự không vướng của cải và một tâm an nhiên, mãn nguyện cũng có sức gột rửa và tinh luyện con người mang thân—cho thấy thanh tịnh chân thật đặt nền trên kỷ luật nội tâm, chứ không chỉ ở sự giữ lễ bên ngoài.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Purity is primarily achieved through inner qualities: wisdom (prajñā), non-possessiveness (akiñcanatā), and mental serenity (prasannatā). These refine the embodied life more effectively than external measures alone.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on dharma and right conduct, emphasizing that bodily purity is rooted in ethical and psychological cultivation—clear understanding, detachment, and a calm mind.