Shloka 1053

मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity

Devanagari script

सदा द्वादशमासांस्तु पुष्कलं यानमारुहेत्‌ । जो लगातार बारह महीनोंतक पचीसवें दिन एक बार भोजन करता है, उसको सवारीके लिये बहुत-से विमान या वाहन प्राप्त होते हैं

Transliteration

sadā dvādaśa-māsāṁs tu puṣkalaṁ yānam āruhet |

Translation

Bhishma nói: Nếu một người, trọn vẹn mười hai tháng, giữ giới hạnh chỉ ăn một lần vào ngày hai mươi lăm (mỗi tháng), thì sẽ được ban thưởng vô số phương tiện chuyên chở—nhiều cỗ xa giá trên không và các loại xe cộ—cho cuộc hành trình của mình. Lời dạy này nêu rõ rằng sự tự chế bền bỉ và đời sống điều độ được tin là đem lại quả lành cát tường, thậm chí phi thường.

Word by Word

• सदा: always
• Type: Indeclinable
• Root: सदा

• द्वादश: twelve
• द्वादश: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्वादश
• Form: Gender: (agreeing adjective); Case: Accusative; Number: Plural

• मासान्: months
• मासान्: Karma
• Type: Noun
• Root: मास
• Form: Gender: Masculine; Case: Accusative; Number: Plural

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• पुष्कलम्: abundant, plentiful
• पुष्कलम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुष्कल
• Form: Gender: Neuter; Case: Accusative; Number: Singular

• यानम्: vehicle, conveyance
• यानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यान
• Form: Gender: Neuter; Case: Accusative; Number: Singular

• आरुहेत्: should mount/ascend
• आरुहेत्: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-रुह्
• Form: Lakara: Vidhi-ling (optative); Person: 3rd; Number: Singular; Pada: Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• yāna (vehicle/vimāna)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Consistent, long-term self-discipline—here, a regulated eating vow maintained for twelve months—is presented as a powerful dharmic practice that generates great merit and auspicious rewards.

What is happening in the narrative?

In Bhishma’s instruction on dharma and observances, he describes a specific monthly dietary vow and states the फल (result): the practitioner gains plentiful conveyances (yānas/vimānas), symbolizing elevated fortune and blessed passage.