Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 113
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
गृहे पारावता धन्या: शुकाश्न सहसारिका: । गृहेष्वेते न पापाय तथा वै तैलपायिका:,(देवता प्रतिमा55दर्शाश्वन्दना: पुष्पवल्लिका: । शुद्ध जल॑ सुवर्ण च रजतं गृहमंगलम् ।।
bhīṣma uvāca | gṛhe pārāvatā dhanyāḥ śukāś ca sahasārikāḥ | gṛheṣv ete na pāpāya tathā vai tailapāyikāḥ | devatā-pratimā darpaṇaś candanaṁ puṣpa-vallikā | śuddha-jalaṁ suvarṇaṁ ca rajataṁ gṛha-maṅgalam ||
Bhīṣma nói: “Trong một gia thất, chim bồ câu là điềm lành; vẹt và chim sáo (myna) cũng vậy. Sự hiện diện của chúng trong nhà không đem tội lỗi hay xui rủi, không như một số loài chim gọi là tailapāyikā vốn bị xem là bất tường. Cũng thế, trong nhà có tượng thần, gương, gỗ đàn hương, dây leo trổ hoa, nước tinh khiết, vàng và bạc—tất cả đều được coi là làm tăng phúc lành và sự an ổn của gia cư.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma outlines traditional markers of household auspiciousness: certain gentle birds and specific sacred or purity-associated objects are said to support prosperity and well-being, while other omens are to be avoided. The ethical thrust is the cultivation of a harmonious, orderly home aligned with dharma and purity.
In Anushasana Parva, Bhishma continues instructing on dharma and proper conduct. Here he gives practical guidance about signs and items considered auspicious for a householder—framing domestic life as a sphere where dharma is supported through purity, reverence, and culturally sanctioned good-omen practices.