Shloka 9
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
दशैकरात्रान् दशपज्चरात्रा- नेकादशैकादशकान क्रतूंश्न । ज्योतिष्टोमानां च शतं यदिष्ट॑ फलेन तेनापि च नागतो5हम्
Bhagīratha uvāca — daśaikarātrān daśapañcarātrān ekādaśaikādaśakān kratūṃś ca | jyotiṣṭomānāṃ ca śataṃ yad iṣṭaṃ phalena tenāpi ca nāgato 'ham ||
Bhagīratha thưa: “Ta đã cử hành mười lễ tế hoàn tất trong một đêm, mười lễ tế hoàn tất trong năm đêm, mười một lễ tế hoàn tất trong mười một đêm, lại còn một trăm lễ Jyotiṣṭoma. Nhưng ngay cả nhờ công đức của những nghi lễ ấy, ta cũng chẳng đến được cảnh giới này.”
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Ritual achievements and accumulated merit (yajña-phala) are not, by themselves, sufficient to guarantee the highest spiritual or posthumous attainment; the verse underscores humility and points toward a higher criterion beyond mere ritual quantity.
Bhagīratha speaks about his extensive performance of Vedic sacrifices—various multi-night rites and a hundred Jyotiṣṭomas—yet confesses that even the fruits of these rituals did not bring him to the present state, implying that another cause or higher principle governs the outcome.