Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant
धृतराष्ट उवाच ये दानशीला न प्रतिगृह्नते सदा नचाप्यर्थाक्षाददते परेभ्य: | येषामदेयमर्हते नास्ति किंचित् सर्वातिथ्या: सुप्रसादा जनाश्व
dhṛtarāṣṭra uvāca | ye dānaśīlā na pratigṛhṇate sadā na cāpy arthākṣād adate parebhyaḥ | yeṣām adeyam arhate nāsti kiñcit sarvātithyāḥ suprasādā janāś ca ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi bậc đại hiền! Những ai chuyên tâm bố thí mà không bao giờ nhận lễ vật; không cướp đoạt tài sản của kẻ khác bằng vũ lực hay ép buộc; đối với họ, khi gặp người thọ nhận xứng đáng thì không có gì bị xem là ‘không nên cho’; những ai kính trọng tiếp đãi mọi vị khách và luôn giữ lòng nhân hậu với tất cả mọi người—những người như thế, sống như một ‘annasatra’ (đàn thí thực) cho công chúng và là nguồn phúc đức không dứt, sẽ đạt đến cõi Soma. Nhưng đối với Dhṛtarāṣṭra, ngay cả cảnh giới ấy cũng không thể tới.”
धृतराष्ट उवाच
The verse praises a dharmic ideal: give consistently, do not accept gifts for oneself, do not seize others’ wealth, and treat every person as a guest with kindness. Such conduct generates puṇya leading to heavenly attainment (Somaloka), while moral failure can bar one even from that reward.
Dhṛtarāṣṭra addresses a great sage and reflects on the destiny of the truly charitable and hospitable. In the surrounding discourse of Anuśāsana Parva, this functions as an ethical evaluation of conduct and its posthumous results, with Dhṛtarāṣṭra implicitly contrasting himself with the praised ideal.