Shloka 71
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
राजन! इसीलिये ऋषि-मुनि मौनभावसे ही आदसरपूर्वक दीक्षा देते हैं। कोई अनुचित बात मुँहसे न निकल जाय, इसीके भयसे वे कोई भाषण नहीं देते हैं ।।
dhārmikā guṇasampannāḥ satyārjavasamanvitāḥ | duruktavācābhihitaiḥ prāpnuvantīha duṣkṛtam ||
Bhīṣma nói: “Bởi vậy, các bậc ṛṣi–muni cung kính ban sự thọ giới trong im lặng—vì sợ một lời không hợp đạo lỡ tuột khỏi miệng. Ngay cả những người sống theo dharma, đầy đủ đức hạnh, có chân thật và ngay thẳng, cũng ở đời này phải mang lấy tội lỗi nếu lỡ thốt ra lời bất chính, trái với kinh điển.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Right speech is a crucial part of dharma: even virtuous people incur demerit if they speak improper, unscriptural, or harmful words; hence the wise practice restraint and sometimes teach or initiate in silence to avoid verbal fault.
Bhishma, instructing the king (Yudhishthira) in the Anushasana Parva, explains why sages value silence and caution in instruction: fear of uttering an inappropriate statement, which can generate moral fault even for the righteous.