Shloka 81
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
भीष्मजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर काल, मृत्यु और सर्प जैसे आये थे वैसे ही चले गये; और अर्जुनक तथा गौतमी ब्राह्मणीका भी शोक दूर हो गया ।।
bhīṣma uvāca—rājan! tad-anantaraṁ kāla-mṛtyu-sarpa-yathāgatāḥ tathāiva gatāḥ; arjunakasya gautamyā brāhmaṇyāś ca śoko ’pi vyapagataḥ. etat śrutvā śamaṁ gaccha mā bhūḥ śoka-paraḥ nṛpa; sva-karma-pratyayāl lokān sarve gacchanti vai nṛpa.
Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương! Sau đó Thời Gian, Thần Chết và Con Rắn rời đi đúng như khi chúng đến; nỗi sầu của Arjunaka và của người phụ nữ Bà-la-môn Gautamī cũng được xua tan. Nghe chuyện này rồi, xin bệ hạ hãy lấy lại sự điềm tĩnh—đừng để mình bị nhấn chìm trong bi thương, hỡi bậc quân vương. Muôn loài, bị ràng buộc bởi quả báo của chính nghiệp mình, quả thật đều đi đến những cõi giới đã định cho họ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches the king to abandon excessive grief by recognizing karmic causality: beings attain their respective destinies according to their own actions, and even powerful forces like Time and Death act and withdraw in due course.
After the encounter involving personified Time, Death, and a Serpent, they depart as they arrived; the sorrow of Arjunaka and the brahmin woman Gautami is relieved, and Bhishma uses this outcome to counsel the king toward calm acceptance.