Shloka 70
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
काल उवाच न हाहं नाप्ययं मृत्युर्नायं लुब्धक पन्नग: । किल्बिषी जन्तुमरणे न वयं हि प्रयोजका:
kāla uvāca | na hāhaṃ nāpy ayaṃ mṛtyur nāyaṃ lubdhaka pannagaḥ | kilbiṣī jantu-maraṇe na vayaṃ hi prayojakāḥ ||
Thời Gian nói: “Hỡi người thợ săn, chẳng phải ta, chẳng phải Thần Chết này, cũng chẳng phải con rắn này phải mang tội về cái chết của sinh linh ấy. Chúng ta không phải kẻ xúi giục hay tác nhân khiến bất kỳ ai phải chết. Nguyên nhân chân thật ở nơi khác—nằm trong chính nghiệp của hữu tình ấy và trong đạo lý khiến quả báo chín muồi.”
काल उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that Time (kāla), Death (mṛtyu), and apparent instruments (like a serpent or a hunter) are not morally culpable as independent causes of a being’s death; rather, outcomes unfold according to the deeper law of karma and the ripening of prior actions.
Time personified addresses a hunter and denies that he, Death, or the serpent should be regarded as the guilty party in the creature’s death, shifting the discussion from surface-level blame to the ethical-metaphysical framework of karmic causation.