Shloka 38
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
मृत्पात्रस्य क्रियायां हि दण्डचक्रादयो यथा । कारणत्वे प्रकल्प्यन्ते तथा त्वमपि पन्नग
mṛtpātrasya kriyāyāṃ hi daṇḍacakrādayo yathā | kāraṇatve prakalpyante tathā tvam api pannaga-sarpa ||
Người thợ săn nói: “Như khi nặn một chiếc bình đất, cây gậy, bánh xe và các dụng cụ khác đều được kể là những nguyên nhân góp phần; cũng vậy, hỡi rắn, ngươi cũng là một nguyên nhân trong cái chết của đứa trẻ này.”
लुब्धक उवाच
Educational Q&A
The verse uses an analogy of pot-making to argue for shared causality: not only the direct agent but also contributing factors can be held responsible. Ethically, it frames blame as extending to those who enable or participate in the chain of harm.
The hunter addresses a serpent and asserts that the serpent is also to be counted among the causes of a boy’s death, just as tools like the stick and wheel are counted among the causes in producing a clay pot.