Shloka 37
अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः
Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration
अभ्यघ्नन् भारतांश्रैव सपत्नानां बलानि च | चालयन् वसुधां चेमां बलेन चतुरद्धिणा,शत्रुओंकी सेनाएँ भरतवंशी योद्धाओंका नाश करने लगीं। पांचालनरेशने इस पृथ्वीको कम्पित करते हुए चतुरंगिणी सेनाके साथ संवरणपर आक्रमण किया और उनकी सारी भूमि वेगपूर्वक जीतकर दस अक्षौहिणी सेनाओंद्वारा संवरणको भी युद्धमें परास्त कर दिया
abhyaghnan bhāratāṃś caiva sapatnānāṃ balāni ca | cālayan vasudhāṃ cemāṃ balena catur-aṅgiṇā ||
Vaiśampāyana nói: “Các đạo quân đối địch đã đánh gục những chiến binh dòng Bhārata và làm tan vỡ binh lực của họ. Với đạo quân bốn binh chủng, làm rung chuyển cả mặt đất, vua xứ Pañcāla tiến đánh Saṃvaraṇa; nhanh chóng tràn qua và chiếm đoạt lãnh thổ của ông, rồi dùng mười akṣauhiṇī đánh bại Saṃvaraṇa trong chiến trận.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral danger when royal power is driven by rivalry and conquest: military might can eclipse restraint, bringing widespread destruction and shaking the social and natural order that a king is meant to protect.
Vaiśampāyana describes a battle in which enemy forces strike down Bhārata warriors. The king of Pañcāla attacks Saṃvaraṇa with a fourfold army, conquers his lands swiftly, and defeats him in war with a massive force described as ten akṣauhiṇīs.