Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

ततः पुत्रिणमात्मान ज्ञात्वा पौरवनन्दन: । भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्ये5भ्यषेचयत्‌,भरतश्रेष्ठ) तदनन्तर पौरवकुलका आनन्द बढ़ानेवाले भरतने अपनेको पुत्रवान्‌ समझकर भुमन्युको युवराजके पदपर अभिषिक्त किया

tataḥ putriṇam ātmānaṃ jñātvā pauravanandanaḥ | bhūmanyuṃ bharataśreṣṭha yauvarājye 'bhiṣecayat ||

Bấy giờ, biết mình đã được phúc có con, Bharata—bậc ưu tú nhất trong dòng Bharata, niềm vui của họ Paurava—làm lễ tấn phong Bhūmanyu làm Yuvarāja, người kế vị ngai vàng.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb: 'from that/thereafter')
पुत्रिणम्having a son, son-possessing
पुत्रिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुत्रिन्
Formmasculine, accusative, singular
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formmasculine, accusative, singular
ज्ञात्वाhaving known/realized
ज्ञात्वा:
Karana
TypeVerb
Rootज्ञा
Formabsolutive (क्त्वा), 'having known'
पौरव-नन्दनःdelighter of the Pauravas
पौरव-नन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootपौरव-नन्दन
Formmasculine, nominative, singular
भुमन्युम्Bhumanyu (proper name)
भुमन्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootभुमन्यु
Formmasculine, accusative, singular
भरत-श्रेष्ठO best of the Bharatas
भरत-श्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
Formmasculine, vocative, singular
यौवराज्येin the office of crown-prince
यौवराज्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयौवराज्य
Formneuter, locative, singular
अभ्यषेचयत्anointed/installed
अभ्यषेचयत्:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-षिच्
Formimperfect (लङ्), parasmaipada, 3rd person, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharata
B
Bhūmanyu
P
Paurava dynasty

Educational Q&A

A ruler should uphold rājadharma by ensuring legitimate succession and public stability; installing a qualified heir prevents disorder and protects the continuity of the kingdom and lineage.

Bharata, having recognized that he now has a son, performs the formal consecration (abhiṣeka) of Bhūmanyu as Yuvarāja, publicly establishing him as the heir-apparent.