Shloka 5
Ādi Parva, Adhyāya 90 — Pūror Vaṃśa, Kuru-Pravara, and the Janamejaya Line
Genealogical Recitation
अभूद् धनं मे विपुलं गतं तद् विचेष्टमानो नाधिगन्ता तदस्मि । एवं प्रधार्यात्महिते निविष्टो यो वर्तते स विजानाति धीर:,मेरे पास पुण्यरूपी बहुत धन था; किंतु दूसरोंकी निन्दा करनेके कारण वह सब नष्ट हो गया। अब मैं चेष्टा करके भी उसे नहीं पा सकता। मेरी इस दुरवस्थाको समझ-बूझकर जो आत्मकल्याणमें संलग्न रहता है, वही ज्ञानी और वही धीर है
abhūd dhanaṃ me vipulaṃ gataṃ tad viceṣṭamāno nādhigantā tad asmi | evaṃ pradhāryātma-hite niviṣṭo yo vartate sa vijānāti dhīraḥ ||
Jaratkāru nói: “Xưa kia ta có của cải dồi dào—của cải dưới hình thức công đức—nhưng nay đã tuột mất. Dẫu ta gắng sức, cũng không thể lấy lại. Vì vậy, ai suy ngẫm về cảnh sa sút của ta mà vẫn chuyên tâm vào lợi ích chân thật của chính mình, người ấy mới thật sự hiểu biết; chỉ người ấy là bền chí và trí tuệ.”
जटद्टक उवाच
Educational Q&A
Merit is a real form of ‘wealth’ that can be squandered by unethical speech such as nindā (slander). Seeing the consequences, a wise and steadfast person turns toward ātma-hita—disciplined conduct aimed at genuine spiritual welfare—rather than repeating the same harmful habits.
Jaratkāru speaks in a reflective, admonitory tone, confessing that he once had abundant ‘wealth’ understood as puṇya, but it has been lost and cannot be regained even with effort. He presents his own downfall as a warning-example, urging others to take it to heart and live with steady commitment to self-welfare and dharmic conduct.