Shloka 1
ययाति–अष्टक–प्रतर्दन संवादः | Yayāti’s Dialogue with Aṣṭaka and Pratardana on Merit, Gifts, and Ethical Restraint
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें ययात्युपाख्यानके प्रसंगमें पूर्ववायातसमाप्तिविषयक पचासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ८५ ॥/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ ३ “लोक मिलाकर कुल ३८३ लोक हैं) #्न्रैमा रन (2) अऔअन+े षडशीतितमो<्ध्याय: वनमें राजा ययातिकी तपस्या और उन्हें स्वर्गलोककी प्राप्ति वैशम्पायन उवाच एवं स नाहुषो राजा ययाति: पुत्रमीप्सितम् । राज्येडभिषिच्य मुदितो वानप्रस्थो5भवन्मुनि:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इस प्रकार नहुषनन्दन राजा ययाति अपने प्रिय पुत्र पूरका राज्याभिषेक करके प्रसन्नतापूर्वक वानप्रस्थ मुनि हो गये
vaiśampāyana uvāca | evaṃ sa nāhuṣo rājā yayātiḥ putram īpsitam | rājye 'bhiṣicya mudito vānaprastho 'bhavan muniḥ ||
Vaiśampāyana nói: Như vậy, vua Yayāti, hậu duệ của Nahuṣa, sau khi vui mừng làm lễ tấn phong cho người con mà mình mong muốn lên ngôi, liền rời bỏ đời sống vương giả và bước vào giai đoạn ẩn cư nơi rừng (vānaprastha), sống như một bậc hiền triết.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores āśrama-dharma and responsible kingship: a ruler may fulfill worldly duty by installing a worthy successor, then turn toward self-discipline and spiritual pursuit through vānaprastha, showing detachment and orderly transfer of power.
Vaiśampāyana narrates to Janamejaya that King Yayāti, of Nahuṣa’s line, performs the royal consecration of his chosen son (Pūru) and, pleased, retires to the forest to live as an ascetic (muni) in the vānaprastha stage.