Shloka 9
ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
देवयान्युवाच गुरुपुत्रस्य पुत्रो वै न त्वं पुत्रश्न मे पितु: । तस्मात् पूज्यश्च मान्यश्न ममापि त्वं द्विजोत्तम,देवयानी बोली--द्विजोत्तम! आप मेरे पिताके गुरुपुत्रके पुत्र हैं, मेरे पिताके नहीं; अतः मेरे लिये भी आप पूजनीय और माननीय हैं। कच! जब असुर आपको बार-बार मार डालते थे, तबसे लेकर आजतक आपके प्रति मेरा जो प्रेम रहा है, उसे आज याद कीजिये
Devayāny uvāca: guruputrasya putro vai na tvaṁ putro ’si me pituḥ | tasmāt pūjyaś ca mānyaś ca mamāpi tvaṁ dvijottama ||
Devayānī nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ngài là con của con trai thầy của phụ thân ta, chứ không phải con của phụ thân ta. Vì vậy, đối với ta cũng thế, ngài đáng được tôn kính và kính trọng.”
कच उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic propriety: one’s conduct should reflect respect for relational status and lineage—especially ties connected to one’s teacher (guru). Devayānī frames Kaca as deserving honor because of his connection to her father’s guru-line, appealing to norms of reverence and social ethics.
Devayānī addresses Kaca and clarifies their relationship: he is not her father’s son, but the son of her father’s teacher’s son, and thus should be treated as venerable. This functions as a moral and social framing within their tense personal exchange in the Kaca–Devayānī episode.