अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
कुमारो देवगर्भाभ: स तत्राशु व्यवर्धत । षड्वर्ष एव बाल: स कण्वाश्रमपदं प्रति,देवताओंके बालक-सा प्रतीत होनेवाला वह तेजस्वी कुमार वहाँ शीघ्रतापूर्वक बढ़ने लगा। छ: वर्षकी अवस्थामें ही वह बलवान् बालक कण्वके आश्रममें सिंहों, व्याप्रों, वराहों, भैंसों और हाथियोंको पकड़कर खींच लाता और आश्रमके समीपवर्ती वृक्षोंमें बाँध देता था
vaiśampāyana uvāca | kumāro devagarbhābhaḥ sa tatrāśu vyavardhata | ṣaḍvarṣa eva bālaḥ sa kaṇvāśramapadaṃ prati |
Vaiśampāyana nói: Cậu bé rực sáng, trông như con của chư thiên, lớn lên ở đó rất mau. Mới sáu tuổi, đứa trẻ khỏe mạnh ấy đã có thể tóm bắt sư tử, hổ, lợn rừng, trâu rừng và cả voi, kéo về am thất của Kaṇva rồi trói vào những cây gần āśrama—một hình ảnh sức mạnh phi thường gần như thần thánh, báo trước sự vĩ đại định mệnh, đồng thời gợi rằng sức mạnh ấy cần được uốn nắn trong khuôn phép dharma.
वैशम्पायन उवाच
Extraordinary strength is not itself virtue; it becomes ethically meaningful only when guided by dharma. The verse hints that innate power and royal destiny must be shaped by disciplined upbringing and moral restraint.
The narrator describes the boy’s rapid growth and astonishing feats at Kaṇva’s hermitage: at six years old he drags powerful wild animals to the āśrama and ties them to nearby trees, emphasizing his exceptional, almost divine nature.