Shloka 118
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच तं विशोध्य तदा राजा देवदूतेन भारत । हृष्ट: प्रमुदितश्चापि प्रतिजग्राह तं सुतम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--भारत! इस प्रकार देवदूतके वचनसे उस बालककी शुद्धता प्रमाणित करके राजा दुष्यन्तने हर्ष और आनन्दमें मग्न हो उस समय अपने उस पुत्रको ग्रहण किया
Translation
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Bharata! Khi ấy, vua Duṣyanta, nhờ lời của sứ giả trời, đã thẩm tra và chứng thực sự trong sạch của đứa trẻ. Lòng tràn hân hoan, nhà vua liền nhận lấy người con ấy.”
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
विशोध्यhaving purified/verified
विशोध्य:
Karma
TypeVerb
Rootवि-शुध्
FormAbsolutive (Gerund), ल्यप्
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवदूतेनby the divine messenger
देवदूतेन:
Karana
TypeNoun
Rootदेवदूत
FormMasculine, Instrumental, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रमुदितःjoyful
प्रमुदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रमुदित
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्रतिजग्राहaccepted/took (to himself)
प्रतिजग्राह:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सुतम्son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes