Shloka 31
Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)
वन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान् बहून् । तद् वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम् | व्यरोचत मृगाकीर्ण राज्ञा हतमृगाधिपम्
vaiśampāyana uvāca |
vanyā gajavarās tatra mamṛdur manujān bahūn |
tad vanaṃ balameghena śaradhāreṇa saṃvṛtam |
vyarocata mṛgākīrṇaṃ rājñā hatamṛgādhipam |
Vaiśampāyana nói: Ở đó, những con voi rừng hùng mạnh đã giẫm nát nhiều người khi chúng tháo chạy. Khu rừng ấy—như bầu trời—bị vây kín bốn phía bởi đạo quân như mây, trút xuống một trận mưa tên. Dẫu đầy rẫy thú dữ, nó lại càng rực rỡ, bởi nhà vua đã giết “chúa tể” của những loài săn mồi nơi ấy (sư tử).
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical cost of violence: in the chaos of armed conflict (and royal hunting), not only intended targets but many innocents suffer. It also hints at the king’s power over nature and men, inviting reflection on restraint and responsibility in the use of force.
A forest scene turns into a battlefield-like tableau: wild elephants crush fleeing people, while an army surrounds the area and showers arrows like rain. The forest is described as crowded with beasts and made ‘splendid’ in a grim sense because the king has already killed its chief predators (lions).