Shloka 41
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
शेषो5नन्तो वासुकिश्न तक्षकश्न भुजड्भम: । कूर्मश्न॒ कुलिकश्नैव काद्रवेया: प्रकीर्तिता:,शेष, अनन्त, वासुकि, तक्षक, कूर्म और कुलिक आदि नागगण कढ्रूके पुत्र कहलाते हैं
śeṣo 'nanto vāsukiś ca takṣakaś ca bhujagaḥ | kūrmaś ca kulikaś caiva kādraveyāḥ prakīrtitāḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Śeṣa, Ananta, Vāsuki, Takṣaka; lại có các loài rắn Bhujaga, Kūrma và Kulika—đều được tôn xưng là những người con của Kadru.” Lời kể nhấn mạnh các dòng dõi đã được thừa nhận trong hàng Nāga, một trật tự phả hệ về sau định hình vai trò, sự kình địch và trách nhiệm của họ trong vũ trụ đạo lý của sử thi.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the importance of recognized lineage and naming within the epic tradition: beings and communities are situated through ancestry, which later informs duties, alliances, and consequences in the moral narrative.
Vaiśampāyana lists prominent Nāgas—Śeṣa/Ananta, Vāsuki, Takṣaka, and others—and identifies them as Kadru’s offspring, establishing the serpent genealogy that becomes relevant in subsequent episodes.