Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61

सुभद्रा युयुजे प्रीत्या पाण्डवेनार्जुनेन ह । उसी समय उन्होंने निर्मल तीर्थोकी यात्रा की और नागकन्या उलूपीको पाकर पाण्ड्यदेशीय नरेश चित्रवाहनकी पुत्री चित्रांगदाको भी प्राप्त किया और उन-उन स्थानोंमें उन दोनोंके साथ कुछ कालतक निवास किया। तत्पश्चात्‌ वे किसी समय द्वारकामें भगवान्‌ श्रीकृष्णके पास गये। वहाँ अर्जुनने मंगलमय वचन बोलनेवाली कमललोचना सुभद्राको, जो वसुदेवनन्दन श्रीकृष्णकी छोटी बहिन थी, पत्नीरूपमें प्राप्त किया। जैसे इन्द्रसे शच्ची और भगवान्‌ विष्णुसे लक्ष्मी संयुक्त हुई हैं, उसी प्रकार सुभद्रा बड़े प्रेमसे पाण्डुनन्दन अर्जुनसे मिली || ४३-४४ $ || अतर्पयच्च कौन्तेय: खाण्डवे हव्यवाहनम्‌,व्यवसायसहायस्य विष्णो: शत्रुवधेष्विव । तत्पश्चात्‌ कुन्तीकुमार अर्जुनने खाण्डवप्रस्थमें भगवान्‌ वासुदेवके साथ रहकर अग्निदेवको तृप्त किया। नृपश्रेष्ठ जनमेजय! भगवान्‌ श्रीकृष्णका साथ होनेसे अर्जुनको इस कार्यमें ठीक उसी तरह अधिक परिश्रम या भारका अनुभव नहीं हुआ, जैसे दृढ़ निश्चयको सहायक बनाकर देवशत्रुओंका वध करते समय भगवान्‌ विष्णुको भार या परिश्रमकी प्रतीति नहीं होती है

subhadrā yuyuje prītyā pāṇḍavenārjunena ha |

Vaiśaṃpāyana nói: Subhadrā, trong niềm vui yêu thương, đã được kết duyên phu thê với Arjuna của dòng Pāṇḍava. Câu kệ nhấn mạnh một cuộc hôn phối theo dharma, đặt nền trên tình cảm tương giao và liên minh chính đáng, đánh dấu bước chuyển của Arjuna từ những cuộc phiêu du lập công sang trách nhiệm gia thất và mối thân thuộc được thừa nhận với gia tộc của Kṛṣṇa.

सुभद्राSubhadrā
सुभद्रा:
Karta
TypeNoun
Rootसुभद्रा
FormFeminine, Nominative, Singular
युयुजेjoined/was united
युयुजे:
TypeVerb
Rootयुज्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Ātmanepada
प्रीत्याwith love/affection
प्रीत्या:
Karana
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, Instrumental, Singular
पाण्डवेनwith the Pāṇḍava (Arjuna)
पाण्डवेन:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Instrumental, Singular
अर्जुनेनwith Arjuna
अर्जुनेन:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Instrumental, Singular
indeed/for emphasis
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
S
Subhadrā
A
Arjuna
P
Pāṇḍavas

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic ideal of marriage as a harmonious union marked by prīti (affection) and legitimate social bonding, emphasizing that personal love can align with righteous alliance and duty.

The narrator states that Subhadrā becomes united with Arjuna in marriage, signaling the formal establishment of their relationship and Arjuna’s integration into Kṛṣṇa’s familial network.