Shloka 10
Cyavana’s Birth and Bhṛgu’s Curse upon Agni (च्यवनजन्म तथा अग्निशापः)
Devanagari script
भूगुरुवाच केनासि रक्षसे तस्मै कथिता त्वं जिहीर्षते । नहिवत्वां वेद तद् रक्षो मद्भार्या चारहासिनीम्,भगु बोले--कल्याणी! तुम्हें हर लेनेकी इच्छासे आये हुए उस राक्षसको किसने तुम्हारा परिचय दे दिया? मनोहर मुसकानवाली मेरी पत्नी तुझ पुलोमाको वह राक्षस नहीं जानता था
Translation
Bhṛgu nói: “Hỡi người hiền thục! Ai đã tiết lộ danh tính nàng cho tên rākṣasa ấy—kẻ đến với ý định bắt cóc nàng? Hắn vốn không hề biết nàng, Pulomā, người vợ có nụ cười duyên của ta.”
Word by Word
भृगुःBhrigu
भृगुः:
Karta
TypeNoun
Rootभृगु
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
केनby whom
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
रक्षसेto the demon (rakshasa)
रक्षसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Dative, Singular
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
कथिताtold/introduced
कथिता:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPast Passive Participle (kta), Feminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
जिहीर्षतेwho desires to carry off
जिहीर्षते:
TypeVerb
Rootहृ
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Lat, Desiderative (san) of √हृ: जिहीर्ष-
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
वेदknows
वेद:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent (with perfect-like meaning), Third, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
रक्षःthe demon
रक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मत्my
मत्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Singular
चारुहासिनीम्having a lovely smile
चारुहासिनीम्:
TypeAdjective
Rootचारुहासिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes