Shloka 26
Āstīka’s Commission and Approach to Janamejaya’s Sarpa-satra (आस्तीक-प्रेषणं यज्ञप्रवेशोपक्रमश्च)
परिश्रान्तो वयःस्थश्न षष्टिवर्षो जरान्वित: । क्षुधित: स महारण्ये ददर्श मुनिसत्तमम्,प्रौढ़ अवस्था, साठ वर्षकी आयु और बुढ़ापेका संयोग इन सबके कारण वे बहुत थक गये थे। उस विशाल वनमें उन्हें भूख सताने लगी। इसी दशामें महाराजने वहाँ मुनिश्रेष्ठ शमीकको देखा। राजेन्द्र परीक्षितने उनसे मृगका पता पूछा; किंतु वे मुनि उस समय मौनव्रतके पालनमें संलग्न थे। उनके पूछनेपर भी महर्षि शभीक उस समय कुछ न बोले
pariśrānto vayaḥsthaś ca ṣaṣṭivarṣo jarānvitaḥ | kṣudhitaḥ sa mahāraṇye dadarśa munisattamam ||
Kiệt sức vì tuổi tác—đã vào tuổi xế chiều, tròn sáu mươi, lại mang gánh già nua—ông mệt mỏi rã rời. Trong khu rừng mênh mông ấy, cơn đói hành hạ ông. Chính trong cảnh ấy, nhà vua trông thấy bậc thánh hiền tối thượng, hiền giả Śamīka.
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how physical distress (fatigue, hunger, age) can pressure judgment, and it foreshadows an ethical conflict: a king’s immediate worldly concern versus a sage’s disciplined observance (silence). It cautions that impatience toward dharmic restraint can trigger grave consequences.
King Parikshit, exhausted and hungry while roaming a great forest, encounters the sage Śamīka. This meeting becomes pivotal because the king seeks information (about a deer, in the broader episode), while the sage is observing a vow of silence, leading to misunderstanding and the chain of events that follows.