Shloka 7
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
त॑ स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुर: । पुनः पुनर्मगं नष्ट पप्रच्छ पितरं तव,राजा भूख-प्यास और थकावटसे व्याकुल थे। इधर तुम्हारे पिता काठकी भाँति अविचल भावसे बैठे थे। राजाने बार-बार तुम्हारे पितासे उस भागे हुए मृगके विषयमें प्रश्न किया, परंतु मौन-व्रतावलम्बी होनेके कारण उन्होंने कुछ उत्तर नहीं दिया। तब राजाने धनुषकी नोकसे एक मरा हुआ साँप उठाकर उनके कंधेपर डाल दिया
taṁ sthāṇubhūtaṁ tiṣṭhantaṁ kṣutpipāsāśramāturaḥ | punaḥ punar mṛgaṁ naṣṭaṁ papraccha pitaraṁ tava ||
Bị dày vò bởi đói khát và mệt mỏi, nhà vua hết lần này đến lần khác hỏi phụ thân của ngươi về con nai đã chạy thoát rồi mất dấu. Nhưng phụ thân ngươi, bất động như cột trụ và bị ràng buộc bởi giới im lặng, không đáp một lời. Cảnh ấy dựng nên thế căng đạo lý: bậc quân vương bị thúc bách bởi khổ thân và bực tức đối diện với lời thệ tiết chế của bậc tu hành—và cuộc gặp gỡ ấy sắp chuyển từ nôn nóng sang điều sai trái.
कृश उवाच
Educational Q&A
Bodily distress and impatience can cloud judgment, especially for a ruler; dharma requires restraint. The ascetic’s silence represents fidelity to a vow, while the king’s escalating frustration foreshadows an ethical lapse that will have consequences.
A king, exhausted and desperate after pursuing a deer, repeatedly asks a silent ascetic (the listener’s father) where the deer went. The ascetic remains unmoving and does not answer, setting up the king’s later act of disrespect described in the surrounding prose tradition.