Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Vālakhilya-Tapas and the Birth of Garuḍa (वालखिल्यतपः-गरुडोत्पत्तिः)

तस्मिंस्तु कथिते मात्रा कारणे गगनेचर: । उवाच वचन सर्पास्तेन दुःखेन दुःखित:,माताके यह कारण बतानेपर आकाशचारी गरुडने उस दुःखसे दुःखी होकर सर्पोसे कहा--

tasmiṁstu kathite mātrā kāraṇe gagane-caraḥ | uvāca vacanaṁ sarpās tena duḥkhena duḥkhitaḥ ||

Khi mẹ chàng đã thuật rõ nguyên do ấy, Garuḍa—kẻ bay lượn giữa trời cao, lòng cũng đau vì nỗi khổ kia—liền cất lời nói với bầy rắn nāga.

तस्मिन्in that (situation/time)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कथितेwhen (it was) told/said
कथिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकथित
FormNeuter, Locative, Singular
मात्राby (his) mother
मात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Instrumental, Singular
कारणेin/with regard to the reason/cause
कारणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Locative, Singular
गगनचरःthe sky-goer (Garuda)
गगनचरः:
Karta
TypeNoun
Rootगगनचर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्पान्the serpents
सर्पान्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Accusative, Plural
तेनby/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
दुःखेनwith sorrow
दुःखेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Instrumental, Singular
दुःखितःsorrowful/afflicted
दुःखितः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखित
FormMasculine, Nominative, Singular

पितामह उवाच

पितामह (Bhīṣma, narrator/speaker)
माता (Garuḍa’s mother, Vinatā)
गरुड (Garuḍa)
सर्प (serpents/Nāgas)