Shloka 48
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
पर्व दिग्विजयादूर्ध्व राजसूयिकमुच्यते । ततश्चार्धाभिहरणं शिशुपालवधस्तत:,तदनन्तर राजसूय, अर्घाभिहरण और शिशुपाल-वधपर्व कहे गये हैं
parva digvijayād ūrdhvaṁ rājasūyikam ucyate | tataś cārdhābhiharaṇaṁ śiśupālavadhas tataḥ |
Sau phần thuật việc chinh phục bốn phương (digvijaya), câu chuyện chuyển sang phần được gọi là lễ tế Rājasūya. Kế đó là đoạn dâng arghya—lễ vật tôn vinh—rồi đến việc sát hại Śiśupāla. Trình tự ấy nêu bật cách tham vọng vương quyền được đặt trong khuôn khổ nghi lễ, cách danh dự chính đáng được phân định trước công chúng, và cách kiêu mạn cùng thù nghịch với dharma rốt cuộc dẫn đến sự trừng phạt quyết liệt.
राम उवाच
Educational Q&A
The passage underscores a moral progression: political power (digvijaya) is legitimized through ritual order (Rājasūya), true worth is recognized through rightful honor (arghya), and persistent adharma expressed as arrogance and abuse meets its consequence (Śiśupāla’s death).
It outlines the sequence of episodes: after the digvijaya section comes the Rājasūya section; then the arghya-offering episode; and then the episode of Śiśupāla’s slaying.