Shloka 128
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
सम्प्राप्तिश्नक्रधनुषो: खाण्डवस्य च दाहनम् | मयस्य मोक्षो ज्वलनाद् भुजड़स्य च मोक्षणम्,इसके पश्चात् द्रौपदीके पुत्रोंकी उत्पत्तिकी कथा है। तदनन्तर जब श्रीकृष्ण और अर्जुन यमुनाजीके तटपर विहार करनेके लिये गये हुए थे, तब उन्हें जिस प्रकार चक्र और धनुषकी प्राप्ति हुई, उसका वर्णन है। साथ ही खाण्डववनके दाह, मयदानवके छुटकारे और अग्निकाण्डसे सर्पके सर्वथा बच जानेका वर्णन हुआ है
samprāptiḥ śakradhanuṣoḥ khāṇḍavasya ca dāhanam | mayasya mokṣo jvalanād bhujaṅgasya ca mokṣaṇam |
Tại đây thuật lại việc Arjuna đã nhận được cây cung của Indra ra sao, và rừng Khāṇḍava đã bị thiêu rụi như thế nào; cũng kể việc Maya (một Dānava) được cứu khỏi biển lửa, và một con rắn đã thoát nạn hoàn toàn khỏi trận hỏa hoạn. Đoạn này như một nhịp cầu của tự sự, chỉ ra hệ quả của vũ khí thần linh và sự liên minh của con người—quyền lực được vận dụng trong một đồ án vũ trụ rộng lớn, nhưng giữa tàn phá vẫn có những hành vi che chở và cứu độ.
राम उवाच
Educational Q&A
Power and destruction in epic narrative are not presented as mere spectacle: they are tied to cosmic purpose and moral complexity. Even amid a sanctioned conflagration, the text highlights rescue and deliverance (mokṣa), suggesting that dharma includes protection where possible, not only victory or annihilation.
The verse summarizes upcoming/related events: the obtaining of Indra’s bow, the burning of the Khāṇḍava forest, the saving of Maya from the fire, and the escape of a serpent from the blaze—key elements connected with the broader Khāṇḍava episode involving Kṛṣṇa and Arjuna.