Shloka 16

Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)

Devanagari script

क्रुद्धं च शक्रं प्रसमीक्ष्य देवो जहास शक्रं च शनैरुदैक्षत । संस्तम्भितो5भूदथ देवराज- स्तेनेक्षित: स्थाणुरिवावतस्थे,इन्द्रको क्रोधमें भरा देख वे देवपुरुष हँस पड़े। उन्होंने धीरेसे आँख उठाकर उनकी ओर देखा। उनकी दृष्टि पड़ते ही देवराज इन्द्रका शरीर स्तम्भित हो गया (अकड़ गया)। वे ढूँठे काठकी भाँति निश्चेष्ट हो गये

Transliteration

kruddhaṃ ca śakraṃ prasmīkṣya devo jahāsa śakraṃ ca śanair udaikṣata | saṃstambhito 'bhūd atha devarājas tenekṣitaḥ sthāṇur ivāvatasthau ||

Translation

Thấy Śakra (Indra) bừng bừng giận dữ, vị thần ấy bật cười. Rồi ngài từ tốn nâng mắt nhìn về phía Śakra. Bị ánh nhìn ấy chạm tới, vua chư thiên liền cứng đờ, đứng bất động như một gốc cây.

Word by Word

क्रुद्धम्angry

चand

शक्रम्Śakra (Indra)

प्रसमीक्ष्यhaving looked at, observing

देवःthe god (divine being)

जहासlaughed

शक्रम्Śakra (Indra)

चand

शनैःslowly, gradually

उदैक्षतlooked up, glanced

संस्तम्भितःstiffened, immobilized

अभूत्became

अथthen

देवराजःking of the gods (Indra)

तेनby him, by that (one)

ईक्षितःlooked at, beheld

स्थाणुःa stump, a motionless post

इवlike, as if

अवतस्थेstood still, remained

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Śakra (Indra)

Deva (unnamed divine being/devapuruṣa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes