Shloka 33
Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa
Encounter at the Gaṅgā ford
भुक्तं प्रियाण्यवाप्तानि धर्मश्न चरितो महान् | त्वत् प्रसूति: प्रिया प्राप्ता न मां तप्स्यत्यजीवितम्,मैंने सब प्रकारके भोग भोग लिये, मनको प्रिय लगनेवाली वस्तुएँ प्राप्त कर लीं, महान् धर्मका अनुष्ठान भी पूरा कर लिया और आपसे प्यारी संतान भी प्राप्त कर ली। अब यदि मेरी मृत्यु भी हो जाय तो उससे मुझे दुःख न होगा
bhuktaṃ priyāṇy avāptāni dharmaś ca carito mahān | tvat-prasūtiḥ priyā prāptā na māṃ tapsyaty ajīvitam ||
Ta đã hưởng thụ mọi lạc thú của đời, đã đạt được những điều lòng ta ưa muốn. Ta cũng đã hoàn tất một con đường đại dharma bằng hạnh kiểm chính trực, và nhờ nơi ngươi, ta được ban cho một đứa con yêu dấu. Vì vậy, dẫu cái chết đến với ta ngay lúc này, ta cũng chẳng buồn đau; đời ta đã viên mãn ý nghĩa của nó.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of contentment after fulfilling the aims of life: enjoying legitimate pleasures, attaining what is dear, practising dharma, and receiving offspring. Having completed these duties and blessings, one can face death without anguish—an expression of vairāgya grounded in a life well-lived rather than despair.
A Brahmin speaker reflects on his completed life: he has enjoyed appropriate worldly goods, performed great dharma, and gained a beloved child through his partner. On that basis he declares that even if he were to die now, it would not trouble him, indicating readiness and inner peace.