Shloka 543
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
Devanagari script
एकलव्यस्तु तच्छुत्वा प्रीयमाणो<ब्रवीदिदम् । राजन! तब द्रोणाचार्यने एकलव्यसे यह बात कही--“वीर! यदि तुम मेरे शिष्य हो तो मुझे गुरुदक्षिणा दो'। यह सुनकर एकलव्य बहुत प्रसन्न हुआ और इस प्रकार बोला
Transliteration
ekalavyas tu tac chrutvā prīyamāṇo ’bravīd idam | rājan |
Translation
Vaiśampāyana nói: Nghe những lời ấy, Ekalavya tràn đầy hoan hỷ, liền cất lời như sau, hướng về nhà vua. Khoảnh khắc này khắc họa sự tiếp nhận nồng nhiệt mối dây thầy–trò và sự sẵn lòng dâng guru-dakṣiṇā, làm nổi bật lòng tận tín cùng sức nặng đạo lý của việc vâng phục vị thầy mà mình đã chọn.
Word by Word
एकलव्यःEkalavya
एकलव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootएकलव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that (statement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
प्रीयमाणःrejoicing/being pleased
प्रीयमाणः:
TypeVerb
Rootप्री
Formशानच् (present participle), Atmanepada (middle), Masculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaE
EkalavyaK
King (rājan)Sandhi Notes