Shloka 263
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
एवमुक्त: प्रत्युवाच प्रहस्य भरतानिदम् | युधिष्ठिर बोले--ब्रह्मन! आप कृपाचार्यकी अनुमति ले सदा यहीं रहकर भिक्षा प्राप्त करें। उनके यों कहनेपर द्रोणने हँसकर उन भरतवंशी राजकुमारोंसे कहा
evam uktaḥ pratyuvāca prahasya bharatān idam | yudhiṣṭhira uvāca—brahman! āp kṛpācārya-kī anumati le sadā yahīṃ rahkar bhikṣā prāpta kareṃ | unke yoṃ kahne par droṇ ne haṃs kar un bharatavaṃśī rājaputroṃ se kahā |
Nghe Yudhiṣṭhira nói như vậy, Droṇa mỉm cười đáp lại các vương tử dòng Bharata. Yudhiṣṭhira đã kính cẩn thỉnh vị brāhmaṇa xin phép Kṛpa và ở lại nơi ấy, sống bằng khất thực. Khi lời ấy vừa dứt, Droṇa bật cười rồi nói với các hoàng tử Bharata—một khoảnh khắc cho thấy họ cố giữ lễ nghi và lòng hiếu khách đối với bậc brāhmaṇa–thầy dạy, trong khi nụ cười của Droṇa lại hé lộ một dụng ý sâu xa và sự mở đầu cho nền võ học sắp được truyền trao.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic conduct toward a Brahmin and teacher: seeking proper permission (anumati), offering support through alms (bhikṣā), and maintaining respectful speech. It frames ethical hospitality and institutional propriety within the royal household.
Yudhiṣṭhira respectfully advises the Brahmin (Drona) to obtain Kṛpa’s consent and stay there sustained by alms. In response, Drona smiles and addresses the Bharata princes, signaling that he is about to state his purpose and shape their future training.