Shloka 10
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
ययोरेव सम॑ वित्तं ययोरेव सम॑ श्रुतम् । तयोरविवाह: सख्यं च न तु पुष्टविपुष्टयो:,जिनका धन समान है, जिनकी विद्या एक-सी है, उन्हींमें विवाह और मैत्रीका सम्बन्ध हो सकता है। हृष्ट-पुष्ट और दुर्बलमें (धनवान् और निर्धनमें) कभी मित्रता नहीं हो सकती
yayor eva samaṁ vittaṁ yayor eva samaṁ śrutam | tayor avivāhaḥ sakhyaṁ ca na tu puṣṭavipuṣṭayoḥ ||
Hūpada nói: “Chỉ giữa những người có của cải ngang nhau và học vấn ngang nhau thì hôn nhân và tình bằng hữu mới có thể nảy sinh đúng lẽ. Giữa kẻ no đủ và kẻ đói khát—giữa người phú quý và kẻ bần cùng—tình bạn chân thật không thể bền lâu.”
हुपद उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a pragmatic social ethic: stable marriage and friendship require parity—especially in resources (vitta) and education/culture (śruta). Extreme imbalance tends to produce dependence, resentment, or insecurity, undermining genuine reciprocity.
Hupada is articulating a principle for forming alliances—particularly marital and friendly bonds—by emphasizing suitability and equality between parties, warning that relationships across stark disparities (prosperous vs. deprived) are difficult to sustain.