Shloka 623
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
पोथयन्तं महाबाहुं त्वं वै तं ज्ञातुमरहसि । “वह हमलोगोंके पास बेहोशीकी हालतमें आया था
vaishampāyana uvāca | pothayantaṃ mahābāhuṃ tvaṃ vai taṃ jñātum arhasi | “sa hy asmākaṃ samīpaṃ mūrcchitaḥ samāgataḥ, kintu asmābhiḥ daṣṭaḥ san prabuddho bhūtvā saṃjñāṃ prāptaḥ | saṃjñāṃ prāpya tu sa mahābāhuḥ sarvān bandhanān śīghraṃ bhittvā asmān parājayituṃ pravṛttaḥ | tvaṃ gatvā taṃ parijānīhi”
Vaiśampāyana nói: “Ngài phải nhận ra người tráng sĩ tay lực lưỡng ấy—kẻ đang đánh gục chúng ta. Hắn đến với chúng ta trong cơn mê man, nhưng khi chúng ta cắn thì hắn tỉnh dậy và hồi lại thần trí. Vừa tỉnh táo, chiến binh hùng mạnh ấy đã mau chóng bứt đứt mọi dây trói và bắt đầu áp đảo chúng ta. Xin ngài đến mà nhận diện hắn.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights discernment and responsibility: when a powerful figure acts unexpectedly, one should not rely on assumptions but seek proper identification and understanding before responding. It also underscores the resilience of a true hero—once consciousness and agency return, bondage is cast off and strength reasserts itself.
A group reports to a superior that an unknown mighty-armed man arrived unconscious. Their biting roused him; once awake, he quickly broke his restraints and began overpowering them. They urge the addressee to come and identify who he is.