Shloka 6
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
अतिक्रान्तसुखा: काला: पर्युपस्थितदारुणा: । श्रः श्र: पापिष्ठदिवसा: पृथिवी गतयौवना,“माँ! अब सुखके दिन बीत गये। बड़ा भयंकर समय उपस्थित होनेवाला है। उत्तरोत्तर बुरे दिन आ रहे हैं। पृथ्वीकी जवानी चली गयी
atikrāntasukhāḥ kālāḥ paryupasthitadāruṇāḥ | śraḥ śraḥ pāpiṣṭhadivasāḥ pṛthivī gatayauvanā ||
Vaiśampāyana nói: “Mẹ ơi, những ngày an vui đã qua rồi. Một thời khắc ghê gớm đang đến gần. Hết ngày này sang ngày khác, những ngày càng thêm tội lỗi và bất tường đang kéo tới. Trái đất đã mất tuổi xuân—sức sống và phồn thịnh xưa đang dần tàn phai.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames moral and social decline as a loss of auspiciousness: when dharma weakens, time itself feels ‘terrible,’ and the world’s vitality diminishes. It warns that complacency in prosperity is dangerous, and that ethical deterioration manifests as increasingly harmful days.
The speaker (reported by Vaiśampāyana) addresses ‘Mother,’ lamenting that good times have ended and that ominous, worsening days are approaching. The statement functions as a foreboding sign of an impending crisis affecting the whole world (pṛthivī).