Shloka 20
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
पुत्र: श्राद्धैः पितृश्षञापि आनृशंस्येन मानवान् । ऋषिदेवमनुष्याणां परिमुक्तो5स्मि धर्मत:
Vaiśampāyana uvāca: putraḥ śrāddhaiḥ pitṝṁś cāpi ānṛśaṁsyena mānavān | ṛṣidevamanusyāṇāṁ parimukto 'smi dharmataḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Một người con làm vui lòng tổ tiên bằng các lễ śrāddha, và làm vui lòng người đời bằng hạnh từ bi, không tàn nhẫn. Vì thế, xét theo dharma, ta đã được giải khỏi ba món nợ—đối với các bậc hiền triết, chư thiên và loài người.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links social and cosmic responsibility to dharma: one fulfills obligations by sustaining lineage and honoring ancestors through śrāddha, and by practicing compassion toward living people; such conduct is framed as release from key moral debts (ṛṇa) recognized in tradition.
Vaiśampāyana, as narrator, articulates a dharma-based principle: the presence of a son and the performance of śrāddha satisfy the ancestors, while humane conduct satisfies people; he then states freedom from obligations toward sages, gods, and humans in the ethical accounting of dharma.