Shloka 15

कृपकृपी-जननम्

The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras

Devanagari script

पाण्डुरुवाच अप्रजस्य महाभागा न द्वारं परिचक्षते

Transliteration

pāṇḍur uvāca aprajasya mahābhāgā na dvāraṃ paricakṣate |

Translation

Pāṇḍu nói: “Hỡi các bậc hiền triết phúc đức, người đời bảo rằng đối với kẻ không có con, cánh cửa (đến thiên giới và các cõi cao) sẽ không mở. Ta cũng không con; vì vậy, trong nỗi sầu khổ, ta xin trình bày lời thỉnh cầu này với các ngài. Hỡi những bậc giàu công khổ hạnh, ta vẫn chưa thoát khỏi món nợ đối với tổ tiên; bởi thế lòng ta bị dày vò bởi ưu tư.”

Word by Word

• {'pāṇḍuḥ': 'King Pāṇḍu', 'uvāca': 'said', 'aprajasya': 'of one without offspring

• childless', 'mahābhāgāḥ': 'greatly fortunate

• venerable (vocative plural)', 'na': 'not', 'dvāram': 'gate

• doorway (figuratively, access to heaven/merit)', 'paricakṣate': 'they point out/declare

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Pāṇḍu
• mahārṣigaṇa (company of great sages)
• pitaraḥ (ancestors)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse foregrounds the dharmic idea of pitṛ-ṛṇa: one is obligated to continue the lineage and offer ancestral rites; childlessness is portrayed as a spiritual and ethical anxiety because it threatens the fulfillment of duties to the ancestors and the continuity of dharma.

What is happening in the narrative?

King Pāṇḍu addresses a group of sages, lamenting his lack of offspring and the resulting fear that he cannot discharge his ancestral obligations; he prepares to petition them for guidance or means to obtain children and thereby fulfill his duties.