Shloka 35
Ādi Parva, Adhyāya 115 — Mādri’s request; invocation of the Aśvins; birth and naming of the Pāṇḍavas
यथेमानि निमित्तानि घोराणि मनुजाधिप । उत्थितानि सुते जाते ज्येछे ते पुरुषर्षभ,राजन्! सब ओर होनेवाले उन भयानक अप-शकुनोंको लक्ष्य करके ब्राह्मणलोग तथा परम बुद्धिमान् विदुरजी इस प्रकार बोले--“नरश्रेष्ठ नरेश्वर! आपके ज्येष्ठ पुत्रके जन्म लेनेपर जिस प्रकार ये भयंकर अपशकुन प्रकट हो रहे हैं, उनसे स्पष्ट जान पड़ता है कि आपका यह पुत्र समूचे कुलका संहार करनेवाला होगा। यदि इसका त्याग कर दिया जाय तो सब विघ्नोंकी शान्ति हो जायगी और यदि इसकी रक्षा की गयी तो आगे चलकर बड़ा भारी उपद्रव खड़ा होगा
yathemani nimittāni ghorāṇi manujādhipa | utthitāni sute jāte jyeṣṭhe te puruṣarṣabha ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi chúa tể nhân gian, hỡi bậc trượng phu giữa loài người—cũng như những điềm dữ ghê rợn ấy đã dấy lên vào lúc hoàng tử trưởng của ngài chào đời, chúng báo hiệu một hiểm họa nặng nề cho hoàng tộc.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the dharmic responsibility of rulers to heed warnings—especially ominous signs surrounding succession—because private attachment can endanger the wider community and lineage.
Vaiśampāyana narrates that terrifying portents appear at the birth of the king’s eldest son, setting the stage for counsel from elders and advisers about the potential threat this birth poses to the dynasty.