Shloka 71
Ādi Parva, Adhyāya 103 — Dhṛtarāṣṭra–Gāndhārī Vivāha: Proposal, Consent, and the Vow
सुहृदां यतमानानामाप्तै: सह चिकित्सकै: । जगामास्तमिवादित्य: कौरव्यो यमसादनम्,उनके हितैषी सगे-सम्बन्धियोंने नामी और विश्वसनीय चिकित्सकोंके साथ उनके रोग- निवारणकी पूरी चेष्टा की, तो भी जैसे सूर्य अस्ताचलको चले जाते हैं, उसी प्रकार वे कौरवनरेश यमलोकको चले गये
suhṛdāṃ yatamānānām āptaiḥ saha cikitsakaiḥ | jagāmāstam ivādityaḥ kauravyo yamasādanam ||
Vaiśampāyana nói: Dẫu thân hữu và quyến thuộc hết lòng lo liệu, cùng các lương y đáng tin cậy ra sức chữa trị, vị vua Kaurava ấy vẫn rời cõi đời để đến nơi ngự của Yama—như mặt trời lặn về phía chân trời. Câu kệ nêu rõ giới hạn của nỗ lực con người trước sự tất yếu của cái chết, dù sự chăm sóc có chân thành và tài giỏi đến đâu.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even sincere, well-intentioned effort supported by competent and trusted help cannot ultimately prevent death; the verse highlights the inevitability of mortality and the ethical value of compassionate striving despite uncertain outcomes.
The narrator states that the Kaurava king, though attended by well-wishers and reliable physicians who tried their best to cure him, still died and went to Yama’s realm, compared poetically to the sun setting.