Shloka 22
Ādi Parva, Adhyāya 103 — Dhṛtarāṣṭra–Gāndhārī Vivāha: Proposal, Consent, and the Vow
ताराणामिव सम्पातो बभूव जनमेजय । भूषणानां च सर्वेषां कवचानां च सर्वश:,जनमेजय! जल्दबाजीके कारण उन सबके आभूषण और कवच इधर-उधर गिर पड़ते थे। उस समय ऐसा जान पड़ता था, मानो आकाशमण्डलसे तारे टूट-टूटकर गिर रहे हों। कितने ही योद्धाओंके कवच और गहने इधर-उधर बिखर गये। क्रोध और अमर्षके कारण उनकी भौंहें टेढ़ी और आँखें लाल हो गयी थीं। सारथियोंने सुन्दर रथ सजाकर उनमें सुन्दर अश्व जोत दिये थे। उन रथोंपर बैठकर सब प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंसे सम्पन्न हो हथियार उठाये हुए उन वीरोंने जाते हुए कुरुनन्दन भीष्मजीका पीछा किया। जनमेजय! तदनन्तर उन राजाओं और भीष्मजीका घोर संग्राम हुआ। भीष्मजी अकेले थे और राजालोग बहुत। उनमें रोंगटे खड़े कर देनेवाला भयंकर संग्राम छिड़ गया
tārāṇām iva sampāto babhūva janamejaya | bhūṣaṇānāṃ ca sarveṣāṃ kavacānāṃ ca sarvaśaḥ ||
Vaiśampāyana nói: Hỡi Janamejaya, cảnh tượng bỗng tán loạn như sao rơi khỏi trời cao—đồ trang sức và áo giáp, đủ mọi loại và khắp mọi nơi, rơi vãi tung tóe. Quang cảnh ấy phơi bày sự vội vã và hỗn độn của các chiến binh lao vào cuộc chiến, nơi ngay cả dấu hiệu phẩm trật và sự che chở cũng bị hất tung giữa cơn giận dữ dâng trào.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show how quickly order and outward markers of status (ornaments) and even protection (armour) can be disrupted when anger and conflict surge. It implicitly cautions that haste and wrath make even the prepared vulnerable, and that war overturns normal decorum.
As warriors rush into a fierce confrontation, their ornaments and armours are seen falling and scattering in all directions, compared to stars dropping from the sky. The narrator addresses Janamejaya to heighten the immediacy and scale of the tumult.