Shloka 86
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! निषादके ऐसा कहनेपर गंगानन्दन देवद्रतने पिताके मनोरथको पूर्ण करनेके लिये सब राजाओंके सुनते-सुनते यह उचित उत्तर दिया -- ८५ ॥। इदं मे व्रतमादत्स्व सत्यं सत्यवतां वर । नैव जातो न वाजात ईदृशं वक्तुमुत्सहेत्,'सत्यवानोंमें श्रेष्ठ निघादराज! मेरी यह सच्ची प्रतिज्ञा सुनो और ग्रहण करो। ऐसी बात कह सकनेवाला कोई मनुष्य न अबतक पैदा हुआ है और न आगे पैदा होगा
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! niṣādasyaivaṃ vacane gaṅgānandano devavrataḥ pituḥ manorathaṃ paripūrayituṃ sarvarājñāṃ śṛṇvatāṃ śṛṇvatām idaṃ yuktam uttaram uvāca— “idaṃ me vratam ādatsva satyaṃ satyavatāṃ vara; naiva jāto na vā jāta īdṛśaṃ vaktum utsahet.”
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya! Khi người Niṣāda nói như vậy, Devavrata, con của sông Hằng, muốn làm trọn ý nguyện của phụ vương, đã đáp lời thích đáng trước mặt tất cả các vua: ‘Hỡi bậc tối thượng trong những người giữ chân thật, hãy nghe và nhận lấy lời thệ nguyện của ta—chân thực, không lay chuyển. Chưa từng có ai sinh ra, và cũng sẽ không ai sinh ra nữa, dám thốt lên một lời thề như thế.’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage elevates satya (truthfulness) and steadfastness in vows: Devavrata frames his pledge as an ethical act made publicly, binding himself to fulfill his father’s desire even at great personal cost, presenting integrity as a supreme royal virtue.
After the Niṣāda speaks, Devavrata (son of Gaṅgā) responds before an assembly of kings, declaring a remarkable vow and asking the Niṣāda—praised as ‘best among the truthful’—to accept it, emphasizing the unprecedented nature of such a pledge.