Shloka 53
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
Devanagari script
यदीमां धर्मपत्नीं त्वं मत्तः प्रार्थयसेडनघ । सत्यवागसि सत्येन समयं कुरु मे ततः,“पापरहित नरेश! यदि इस कन्याको अपनी धर्मपत्नी बनानेके लिये आप मुझसे माँग रहे हैं, तो सत्यको सामने रखकर मेरी इच्छा पूर्ण करनेकी प्रतिज्ञा कीजिये; क्योंकि आप सत्यवादी हैं
Translation
“Tâu bậc quân vương vô tỳ vết! Nếu Ngài cầu xin cô gái này từ ta để làm chính thê theo dharma, thì xin Ngài—vốn là người giữ lời chân thật—hãy lấy sự thật mà lập một lời thệ ước, để điều ước của ta được trọn.”
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इमाम्this (her)
इमाम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
धर्मपत्नीम्lawful wife
धर्मपत्नीम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मपत्नी
FormFeminine, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
मत्तःfrom me
मत्तः:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAblative, Singular
प्रार्थयसेyou request/ask for
प्रार्थयसे:
TypeVerb
Rootप्रार्थय्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
अनघO sinless one
अनघ:
TypeNoun (vocative used as address)/Adjective
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
सत्यवाक्truth-speaking
सत्यवाक्:
TypeAdjective
Rootसत्यवाक्
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular
सत्येनby truth / with truth
सत्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
समयम्agreement, pledge
समयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमय
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुmake, do
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
मेfor me / to me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes