Shloka 10
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
Devanagari script
शान्तनुप्रमुखैर्गुप्ते लोके नृपतिभिस्तदा । नियमात् सर्ववर्णानां धर्मोत्तरमवर्तत,उस समय शान्तनुप्रधान राजाओंद्वारा सुरक्षित जगत्में सभी वर्णोके लोग नियमपूर्वक प्रत्येक बर्तावमें धर्मको ही प्रधानता देने लगे
Transliteration
śāntanupramukhair gupté loke nṛpatibhis tadā | niyamāt sarvavarṇānāṃ dharmottaram avartata ||
Translation
Bấy giờ, khi thế gian được các bậc quân vương đứng đầu là Śāntanu che chở, người thuộc mọi giai tầng đều sống trong kỷ luật; trong mọi nẻo hành xử, dharma trở thành nguyên tắc tối thượng chi phối tất cả.
Word by Word
शान्तनु-प्रमुखैःby those headed by Śāntanu
शान्तनु-प्रमुखैः:
Karana
TypeNoun
Rootशान्तनु + प्रमुख
FormMasculine, Instrumental, Plural
गुप्तेwhen protected / in the protected (state)
गुप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगुप्त
FormMasculine, Locative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
नृपतिभिःby kings
नृपतिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Instrumental, Plural
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नियमात्from/through discipline; by rule
नियमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनियम
FormMasculine, Ablative, Singular
सर्व-वर्णानाम्of all varṇas (social classes)
सर्व-वर्णानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootसर्व + वर्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्तमम्as the highest / supreme (thing)
उत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Accusative, Singular
अवर्ततprevailed; was in force; continued
अवर्तत:
TypeVerb
Rootवृत्
FormImperfect, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚāntanuN
nṛpati (kings/rulers)S
sarva-varṇa (all social orders)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes