Shloka 69
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
पुराणां चैव दिव्यानां कल्पानां युद्धकौशलम् । वाक्यजातिविशेषाक्ष लोकयात्राक्रमक्ष यः,दिव्य नगर एवं दुर्गोके निर्माणका कौशल तथा युद्धकी निपुणताका भी वर्णन है। भिन्न- भिन्न भाषाओं और जातियोंकी जो विशेषताएँ हैं, लोकव्यवहारकी सिद्धिके लिये जो कुछ आवश्यक है तथा और भी जितने लोकोपयोगी पदार्थ हो सकते हैं, उन सबका इसमें प्रतिपादन किया गया है; परंतु मुझे इस बातकी चिन्ता है कि पृथ्वीमें इस ग्रन्थको लिख सके ऐसा कोई नहीं है”
purāṇāṃ caiva divyānāṃ kalpānāṃ yuddha-kauśalam | vākyajāti-viśeṣākṣa loka-yātrā-krama-kṣa yaḥ |
Tác phẩm này trình bày truyền thuyết của các truyền thống cổ xưa và thần linh, những chu kỳ được sắp đặt (kalpa), cùng nghệ thuật chiến trận. Nó còn nói rõ những nét riêng của các lối nói và các dân tộc khác nhau, và mọi điều cần thiết để xử sự thành công trong đời—thật vậy, tất cả những gì có thể hữu dụng cho xã hội loài người đều được nêu ra ở đây. Thế nhưng ta vẫn canh cánh một nỗi: trên cõi đất này dường như không có ai đủ khả năng chép lại trọn vẹn tác phẩm mênh mông ấy.
Educational Q&A
The verse emphasizes the Mahābhārata’s encyclopedic scope—covering sacred tradition, cosmic time, warfare, language and social diversity, and practical norms for worldly life—while highlighting the ethical responsibility of accurate transmission: such a vast dharma-bearing work requires a capable scribe.
In the opening of the Ādi Parva, the composer reflects on the breadth of the work he has conceived and expresses anxiety that no one on earth may be able to write it down, setting the stage for the search for a suitable scribe.