Shloka 68
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
तीर्थानां चैव पुण्यानां देशानां चैव कीर्तनम् । नदीनां पर्वतानां च वनानां सागरस्य च,लोकपावन तीर्थों, देशों, नदियों, पर्वतों, वनों और समुद्रका भी इसमें वर्णन किया गया है
tīrthānāṁ caiva puṇyānāṁ deśānāṁ caiva kīrtanam | nadīnāṁ parvatānāṁ ca vanānāṁ sāgarasya ca ||
Tác phẩm còn ghi chép về các thánh địa hành hương (tīrtha) và những nơi linh thiêng khác, cùng mô tả các vùng miền—kèm theo sông ngòi, núi non, rừng thẳm và biển cả. Nhờ vậy, bộ sách trình bày một bức khảo tả địa lý có sức thanh tẩy thế gian, dẫn người nghe hướng về công đức và lòng tôn kính đối với chốn thiêng.
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s role as a world-purifying guide: by recounting holy tīrthas and the sacred landscape (lands, rivers, mountains, forests, ocean), it encourages reverence for sanctifying places and the pursuit of puṇya through remembrance and pilgrimage-oriented dharma.
In the opening catalog of contents (Anukramaṇikā/Parva-saṅgraha), the text lists what the Mahābhārata includes. Here it specifies that descriptions of sacred tīrthas and the broader geography—regions and natural features—are among the subjects narrated in the epic.