Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope

भूयस्ततो दशगुणा: सहस्रज्योतिष: सुता: । तेभ्यो5यं कुरुवंशश्व॒ यदूनां भरतस्य च,फिर उनसे भी दस गुने अर्थात्‌ दस लाख पुत्र सहस्रज्योतिके हुए। उन्हींसे यह कुरुवंश, यदुवंश, भरतवंश, ययाति और इक्ष्वाकुके वंश तथा अन्य राजर्षियोंके सब वंश चले। प्राणियोंकी सृष्टिपरम्परा और बहुत-से वंश भी इन्हींसे प्रकट हो विस्तारको प्राप्त हुए हैं

bhūyas tato daśaguṇāḥ sahasrajyotiṣaḥ sutāḥ | tebhyo 'yaṃ kuruvaṃśaś ca yadūnāṃ bharatasya ca |

Sau đó, số con trai sinh ra tăng gấp mười lần—đều là hậu duệ của Sahasrajyotis. Từ họ mà các dòng dõi vương gia lớn lao phát sinh và lan rộng: dòng Kuru, dòng Yadu, và dòng Bharata (và theo đó còn nhiều triều hệ khác của các bậc vương thánh). Vì vậy, mạch nối của sự sinh thành muôn loài cùng vô số nhánh phả hệ đã hiển lộ và mở rộng khắp thế gian.

भूयःagain; further; moreover
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
ततःfrom that; thence
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततस्
दशगुणाःtenfold (in number)
दशगुणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदशगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
सहस्रज्योतिषःhaving a thousand lights; named Sahasrajyotis
सहस्रज्योतिषः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहस्रज्योतिष्
FormMasculine, Nominative, Plural
सुताःsons
सुताः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Plural
तेभ्यःfrom them
तेभ्यः:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Ablative, Plural
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुवंशःthe Kuru lineage
कुरुवंशः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुवंश
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यदूनाम्of the Yadus
यदूनाम्:
TypeNoun
Rootयदु
FormMasculine, Genitive, Plural
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
S
Sahasrajyotis
K
Kuru dynasty
Y
Yadu dynasty
B
Bharata dynasty

Educational Q&A

The verse emphasizes the continuity of lineage and responsibility: great dynasties arise from progenitors, and with dynastic expansion comes the ethical burden of preserving order (dharma) through righteous kingship and conduct.

The text is tracing genealogical expansion: Sahasrajyotis has a vastly increased number of sons, and from these descendants the major royal dynasties—especially the Kurus, Yadus, and Bharatas—are said to have proliferated.