Adhyaya 79

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भक्तिमहिमवर्णनं नामाष्टसप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं पूज्यो महादेवो मर्त्यैर्मन्दैर्महामते कल्पायुषैर् अल्पवीर्यैर् अल्पसत्त्वैः प्रजापतिः

Như vậy, trong Śrī Liṅga-Mahāpurāṇa, phần Pūrvabhāga, mở đầu chương thứ bảy mươi chín mang tên “Tán dương sự vĩ đại của Bhakti”. Các ṛṣi thưa rằng: “Bạch bậc đại trí, Mahādeva—Prajāpati, Chúa tể muôn loài—được phàm nhân ngu độn, thọ mạng ngắn trong thời này, sức lực ít và căn cơ mỏng, thờ phụng bằng cách nào?”

Verse 2

संवत्सरसहस्रैश् च तपसा पूज्य शङ्करम् न पश्यन्ति सुराश्चापि कथं देवं यजन्ति ते

Dẫu khổ hạnh và thờ phụng Śaṅkara suốt hàng ngàn năm, chư Thiên vẫn chưa được thấy Ngài. Nếu đến cả việc thấy vị Deva ấy còn không thể, thì làm sao họ có thể thật sự cúng thờ Ngài?

Verse 3

सूत उवाच कथितं तथ्यम् एवात्र युष्माभिर् मुनिपुङ्गवाः तथापि श्रद्धया दृश्यः पूज्यः संभाष्य एव च

Sūta nói: “Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, điều các ngài vừa trình bày ở đây quả thật là chân lý. Dẫu vậy, vẫn phải đến gần Ngài bằng lòng tin—chiêm ngưỡng với sự tôn kính, phụng thờ, và thưa bạch với cung cách kính cẩn.”

Verse 4

प्रसंगाच्चैव सम्पूज्य भक्तिहीनैरपि द्विजाः भावानुरूपफलदो भगवानिति कीर्तितः

Hỡi những bậc hai lần sinh, dù việc cúng thờ chỉ xảy ra tình cờ và thiếu bhakti, Đức Chúa (Pati) vẫn được tán dương là Đấng ban quả báo tùy theo bhāva—tâm thái nội tại của người thờ phụng.

Verse 5

उच्छिष्टः पूजयन्याति पैशाचं तु द्विजाधमः संक्रुद्धो राक्षसं स्थानं प्राप्नुयान् मूढधीर् द्विजाः

Hỡi các brāhmaṇa, một kẻ hai lần sinh hạ liệt, nếu cúng thờ trong trạng thái ucciṣṭa (ô uế vì đồ ăn thừa), sẽ rơi vào cảnh giới piśāca. Nếu với trí mê muội mà thờ phụng trong cơn giận, sẽ đạt địa vị như rākṣasa. Vì thế, tâm thế sai lạc và sự bất tịnh chỉ trói buộc paśu (linh hồn) vào pāśa chặt hơn, chứ không dẫn về Pati—Śiva.

Verse 6

अभक्ष्यभक्षी सम्पूज्य याक्षं प्राप्नोति दुर्जनः गानशीलश् च गान्धर्वं नृत्यशीलस्तथैव च

Kẻ ác ăn những thứ bị cấm, dù có cúng thờ, vẫn đạt cảnh giới Yakṣa. Người chuyên tâm ca hát đạt thân phận Gandharva; người chuyên tâm múa cũng vậy, nhận lấy quả báo tương ứng. Vì thế, paśu—chúng sinh hữu thân—trôi lăn vào những sinh loại tùy theo hạnh nghiệp và khuynh hướng trội bật; còn chứng ngộ Śiva chân thật đòi hỏi sự thanh tịnh vượt ngoài các hành vi bề ngoài.

Verse 7

ख्यातिशीलस् तथा चान्द्रं स्त्रीषु सक्तो नराधमः मदार्तः पूजयन् रुद्रं सोमस्थानमवाप्नुयात्

Dẫu là kẻ hạ liệt—dù nổi danh, mang tính khí của nguyệt, vướng luyến nữ sắc và bị men say hành hạ—nếu chí thành thờ phụng Rudra, cũng đạt đến cảnh giới của Soma (cõi Nguyệt).

Verse 8

गायत्र्या देवमभ्यर्च्य प्राजापत्यमवाप्नुयात् ब्राह्मं हि प्रणवेनैव वैष्णवं चाभिनन्द्य च

Thờ phụng Thần linh bằng thần chú Gāyatrī thì đạt cảnh giới Prajāpati; quả thật, chỉ với Pranava (Oṁ) cũng đạt cảnh giới Brahmā; và bằng lời tán dương cung kính, cũng đạt cảnh giới Vaiṣṇava nữa.

Verse 9

श्रद्धया सकृदेवापि समभ्यर्च्य महेश्वरम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रैः सार्धं प्रमोदते

Chỉ một lần thờ phụng Maheśvara (Mahādeva) với lòng tin, paśu—kẻ hữu tình bị ràng buộc—đạt đến cõi Rudra; đến Rudraloka rồi, hoan hỷ trong hội chúng các Rudra.

Verse 10

संशोध्य च शुभं लिङ्गम् अमरासुरपूजितम् जलैः पूतैस्तथा पीठे देवमावाह्य भक्तितः

Trước hết hãy tịnh hóa Liṅga cát tường—được chư Deva thờ phụng và ngay cả Asura cũng kính trọng—rồi rửa bằng nước đã được thánh hóa; sau đó, trên pīṭha (bệ thờ), chí thành thỉnh mời Đức Chúa ngự đến.

Verse 11

दृष्ट्वा देवं यथान्यायं प्रणिपत्य च शङ्करम् कल्पिते चासने स्थाप्य धर्मज्ञानमये शुभे

Sau khi chiêm bái Đức Chúa đúng theo nghi quỹ và đảnh lễ Śaṅkara, hãy an vị Ngài trên pháp tòa đã chuẩn bị đúng phép—cát tường, thấm nhuần dharma và chân tri—để paśu (hữu tình bị ràng buộc) nhờ nghi lễ và hiểu biết chánh đáng mà hướng về Pati (Đấng Chủ Tể).

Verse 12

वैराग्यैश्वर्यसम्पन्ने सर्वलोकनमस्कृते ओङ्कारपद्ममध्ये तु सोमसूर्याग्निसंभवे

Lạy Đấng Chủ tể đầy đủ ly tham (vairāgya) và uy quyền tối thượng, được muôn cõi đảnh lễ—Ngài hiển lộ trong hoa sen của Oṃkāra, sinh khởi như quang minh tam thể của Soma (trăng), Sūrya (mặt trời) và Agni (lửa).

Verse 13

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं दत्त्वा रुद्राय शंभवे स्नापयेद्दिव्यतोयैश् च घृतेन पयसा तथा

Sau khi dâng nước rửa chân (pādya), nước súc miệng (ācamanīya) và lễ vật arghya lên Rudra—Śambhu cát tường—hành giả nên tắm Liṅga của Śiva bằng nước thánh, rồi cũng tắm bằng bơ ghee và sữa.

Verse 14

दध्ना च स्नापयेद्रुद्रं शोधयेच्च यथाविधि ततः शुद्धांबुना स्नाप्य चन्दनाद्यैश् च पूजयेत्

Nên tắm Rudra bằng sữa chua (dadhi) và thanh tịnh hóa việc thờ phụng đúng theo nghi quỹ; rồi tắm Ngài bằng nước trong sạch, và lễ bái bằng bột đàn hương cùng các phẩm vật khác.

Verse 15

रोचनाद्यैश् च सम्पूज्य दिव्यपुष्पैश् च पूजयेत् बिल्वपत्रैरखण्डैश् च पद्मैर्नानाविधैस् तथा

Sau khi cung kính cúng dường bằng rocanā và các loại hương liệu thánh khác, hãy lễ bái bằng những đóa hoa cõi trời; cũng vậy, dâng lá bilva nguyên vẹn và nhiều loại hoa sen—để thực hiện sự phụng hiến bằng hoa lên Pati, Đấng tháo gỡ sợi dây pāśa trói buộc paśu (linh hồn).

Verse 16

नीलोत्पलैश् च राजीवैर् नद्यावर्तैश् च मल्लिकैः चम्पकैर् जातिपुष्पैश्च बकुलैः करवीरकैः

Hãy thờ phụng Liṅga của Śiva—Pati, Đấng tháo gỡ pāśa trói buộc paśu—bằng cách dâng sen xanh, sen đỏ, hoa nandyāvarta, hoa nhài (mallikā), hoa champaka, hoa jāti, hoa bakula và hoa karavīra.

Verse 17

शमीपुष्पैर् बृहत्पुष्पैर् उन्मत्तागस्त्यजैरपि अपामार्गकदम्बैश् च भूषणैरपि शोभनैः

Hãy trang nghiêm Liṅga của Thượng Chủ bằng hoa śamī, những đóa hoa lớn, cùng hoa unmattā và agastya; lại thêm hoa apāmārga và kadamba, và cả các vật trang sức mỹ lệ, khiến lễ thờ phụng trở nên rực rỡ dâng lên Pati—Đấng giải thoát paśu khỏi pāśa.

Verse 18

दत्त्वा पञ्चविधं धूपं पायसं च निवेदयेत् दधिभक्तं च मध्वाज्यपरिप्लुतमतः परम्

Sau khi dâng năm loại hương, hãy tiến cúng cơm sữa ngọt (pāyasa) làm naivedya. Kế đó, như phẩm cúng thượng diệu, hãy dâng cơm trộn sữa chua, thấm đẫm mật ong và bơ ghee, để viên mãn các upacāra dâng lên Liṅga—dấu hiệu hiển lộ của Pati, Đấng giải thoát paśu khỏi pāśa.

Verse 19

शुद्धान्नं चैव मुद्गान्नं षड्विधं च निवेदयेत् अथ पञ्चविधं वापि सघृतं विनिवेदयेत्

Hãy dâng lên Liṅga cơm trắng thanh tịnh và món cơm đậu mung (mudga), bày thành sáu loại; hoặc cũng có thể dâng năm loại thức ăn, mỗi loại đều thêm ghee. Như vậy, người sùng kính thực hiện naivedya như sự phụng sự cung kính đối với Pati (Śiva), làm lỏng sợi pāśa của cấu uế đang trói buộc paśu.

Verse 20

केवलं चापि शुद्धान्नम् आढकं तण्डुलं पचेत् कृत्वा प्रदक्षिणं चान्ते नमस्कृत्य मुहुर्मुहुः

Cũng hãy nấu một bữa ăn đơn sơ mà thanh tịnh, dùng một āḍhaka gạo. Rồi đến cuối, sau khi đi nhiễu quanh (Śiva-liṅga), hãy cúi lạy hết lần này đến lần khác.

Verse 21

स्तुत्वा च देवमीशानं पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ईशानं पुरुषं चैव अघोरं वाममेव च

Sau khi tán thán Chúa tể Īśāna và lại cung kính phụng thờ Śaṅkara, người sùng kính nên quán niệm và đảnh lễ Śiva như Īśāna, như Puruṣa (Tatpuruṣa), như Aghora, và như Vāma (Vāmadeva).

Verse 22

सद्योजातं जपंश्चापि पञ्चभिः पूजयेच्छिवम् अनेन विधिना देवः प्रसीदति महेश्वरः

Tụng niệm thần chú Sadyojāta và thờ phụng Śiva theo pháp năm mặt (Pañcabrahma); nhờ đúng nghi thức ấy, Đức Maheśvara—Đại Chúa—hoan hỷ và ban ân.

Verse 23

वृक्षाः पुष्पादिपत्राद्यैर् उपयुक्ताः शिवार्चने गावश्चैव द्विजश्रेष्ठाः प्रयान्ति परमां गतिम्

Hỡi bậc nhị sinh tối thượng! Cây cối, khi hoa lá và các phần của chúng được dùng trong việc thờ phụng Śiva, và cả loài bò cũng vậy, đều đạt đến cảnh giới tối thượng—vì được gắn vào sự phụng sự Pati, Chúa tể Śiva.

Verse 24

पूजयेद्यः शिवं रुद्रं शर्वं भवमजं सकृत् स याति शिवसायुज्यं पुनरावृत्तिवर्जितम्

Ai dù chỉ một lần thờ phụng Śiva—Rudra, Śarva, Bhava, Đấng Vô Sinh—sẽ đạt śiva-sāyujya, hợp nhất cùng Śiva, và dứt hẳn sự trở lại, chấm dứt luân hồi.

Verse 25

अर्चितं परमेशानं भवं शर्वमुमापतिम् सकृत्प्रसंगाद्वा दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

Chỉ cần được chiêm ngưỡng—dù một lần, dù hữu ý hay tình cờ—Đấng Tối Thượng Parameśāna, Pati được tôn thờ: Bhava, Śarva, phu quân của Umā, thì liền được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và các cấu uế như dây trói (pāśa) ràng buộc linh hồn.

Verse 26

पूजितं वा महादेवं पूज्यमानमथापि वा दृष्ट्वा प्रयाति वै मर्त्यो ब्रह्मलोकं न संशयः

Dù Mahādeva đã được thờ phụng rồi hay đang được thờ phụng, chỉ cần nhìn thấy lễ thờ ấy, người phàm chắc chắn đạt đến Brahmaloka; không còn nghi ngờ.

Verse 27

श्रुत्वानुमोदयेच्चापि स याति परमां गतिम् यो दद्याद् घृतदीपं च सकृल्लिङ्गस्य चाग्रतः

Người chỉ cần nghe điều này và hoan hỷ tán đồng trong lòng kính ngưỡng cũng đạt đến cảnh giới tối thượng. Huống chi người dù chỉ một lần dâng đèn bơ (ghṛta) trước Liṅga: người ấy đạt mục đích cao nhất, tiến gần Pati (Śiva) và nới lỏng sợi dây pāśa trói buộc paśu (linh hồn cá thể).

Verse 28

स तां गतिम् अवाप्नोति स्वाश्रमैर् दुर्लभां स्थिराम् दीपवृक्षं पार्थिवं वा दारवं वा शिवालये

Người ấy đạt được cảnh giới kiên cố ấy—hiếm có ngay cả đối với những người an trú trong āśrama của mình—nhờ dựng trong đền thờ Śiva một trụ đèn (dīpa-vṛkṣa), dù làm bằng đất hay bằng gỗ.

Verse 29

दत्त्वा कुलशतं साग्रं शिवलोके महीयते आयसं ताम्रजं वापि रौप्यं सौवर्णिकं तथा

Sau khi bố thí trọn vẹn một lễ vật đem lợi ích cho trăm gia tộc, người ấy được tôn vinh trong cõi Śiva. Lễ vật ấy có thể bằng sắt, hoặc bằng đồng, hoặc bằng bạc, và cũng có thể bằng vàng.

Verse 30

शिवाय दीपं यो दद्याद् विधिना वापि भक्तितः सूर्यायुतसमैः श्लक्ष्णैर् यानैः शिवपुरं व्रजेत्

Ai dâng một ngọn đèn lên Śiva—dù theo đúng nghi thức hay chỉ bằng lòng sùng kính—sẽ tiến về thành Śiva, được chuyên chở bằng những cỗ xe tinh mỹ, rực sáng như mười ngàn mặt trời.

Verse 31

कार्तिके मासि यो दद्याद् घृतदीपं शिवाग्रतः सम्पूज्यमानं वा पश्येद् विधिना परमेश्वरम्

Ai trong tháng Kārttika dâng đèn bơ (ghṛta) trước Śiva—hoặc theo đúng nghi thức mà chiêm ngưỡng Parameśvara được phụng thờ trang nghiêm—sẽ đạt quả phúc cát tường phát sinh từ hành vi thánh thiện của Śiva-bhakti.

Verse 32

स याति ब्रह्मणो लोकं श्रद्धया मुनिसत्तमाः आवाहनं सुसान्निध्यं स्थापनं पूजनं तथा

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, ai với lòng tín thành mà thực hành nghi thức thỉnh mời (āvāhana) Đức Chúa vào trong Liṅga, lập sự hiện diện cát tường (susānnidhya), an vị (sthāpana) và phụng thờ (pūjana), người ấy đạt đến cõi của Phạm Thiên (Brahmā), thăng tiến nhờ công đức trên con đường kết thúc trong ân sủng của Pati—Śiva.

Verse 33

सम्प्रोक्तं रुद्रगायत्र्या आसनं प्रणवेन वै पञ्चभिः स्नपनं प्रोक्तं रुद्राद्यैश् च विशेषतः

Nghi thức dâng chỗ ngồi (āsana) được quy định bằng Rudra-Gāyatrī, và quả thật cũng bằng Praṇava (Oṁ). Nghi thức tắm rửa thanh tịnh (snapana) được dạy với năm công thức tẩy tịnh, đặc biệt là các Rudra-mantra và những thần chú khác.

Verse 34

एवं सम्पूजयेन्नित्यं देवदेवमुमापतिम् ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य प्रणवेन समर्चयेत्

Như vậy, mỗi ngày nên phụng thờ Đấng Thần của các thần—Umāpati, Chúa tể hiệp nhất cùng Śakti. Ở bên phải Ngài, cũng nên kính lễ Phạm Thiên (Brahmā), dâng cúng bằng Praṇava (Oṁ).

Verse 35

उत्तरे देवदेवेशं विष्णुं गायत्रिया यजेत् वह्नौ हुत्वा यथान्यायं पञ्चभिः प्रणवेन च

Kế đó, về phương Bắc, nên thờ phụng Viṣṇu—Chúa tể của các thần—bằng Gāyatrī; và sau khi dâng các lễ vật vào lửa thiêng đúng theo nghi pháp, cũng nên dâng năm lễ với Praṇava (Oṁ).

Verse 36

स याति शिवसायुज्यम् एवं सम्पूज्य शङ्करम् इति संक्षेपतः प्रोक्तो लिङ्गार्चनविधिक्रमः

Như vậy, khi đã phụng thờ Śaṅkara đúng theo cách này, hữu tình bị trói buộc (paśu) đạt đến Śiva-sāyujya—sự hiệp thông trong cận kề và đồng phần tính thiêng nơi Chúa. Tóm lược, đây là trình tự nghi thức thờ phụng Liṅga đã được truyền dạy.

Verse 37

व्यासेन कथितः पूर्वं श्रुत्वा रुद्रमुखात्स्वयम्

Thuở xưa, Vyāsa đã thuyết giảng điều này sau khi tự thân nghe từ chính miệng Rudra; nhờ vậy giáo pháp Śaiva được gìn giữ như mặc khải trực tiếp của Pati (Śiva), vì sự giải thoát cho paśu (linh hồn bị trói buộc).