Shloka 35

सोमवर्णनम्

Graha–Ratha–Aśva Varṇana, Dhruva-Nibaddha Gati, Maṇḍala-Pramāṇa, Graha-Arcana

Devanagari script

समागमे च भेदे च पश्यन्ति युगपत्प्रजाः ऋतवः षट् स्मृताः सर्वे समागच्छन्ति पञ्चधा

Transliteration

samāgame ca bhede ca paśyanti yugapatprajāḥ ṛtavaḥ ṣaṭ smṛtāḥ sarve samāgacchanti pañcadhā

Translation

Tại những điểm giao hội và phân ly (của các phân đoạn thời gian), muôn loài thấy các chuyển tiếp chồng lấn xảy ra đồng thời. Dẫu các mùa được ghi nhớ là sáu, chúng vẫn hội tụ và vận hành theo năm cách trong dòng chảy có trật tự của Thời Gian—một biểu hiện của Mahādeva, bậc Pati, Đấng điều ngự kāla cho các paśu bị ràng buộc.

Word by Word

• समागमे: at the meeting/conjunction

• च: and

• भेदे: at the division/separation

• च: and

• पश्यन्ति: (they) perceive/see

• युगपत्: simultaneously

• प्रजाः: creatures/beings/subjects

• ऋतवः: seasons

• षट्: six

• स्मृताः: remembered/recognized

• सर्वे: all

• समागच्छन्ति: come together/converge

• पञ्चधा: in five ways/fivefold

Speaker

Suta Goswami (narrating the Linga Purana’s teaching on kala and ritu to the sages of Naimisharanya)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames Shiva (Pati) as the regulator of kala (time) and ritu (seasons); Linga worship aligns the paśu (individual soul) with this cosmic order, loosening pasha (bondage) through disciplined observance and right timing of worship.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Shiva-tattva is implied as the governing intelligence behind temporal transitions—where conjunction and separation appear simultaneous to beings—showing Shiva as the transcendent yet immanent Lord who coordinates change without being bound by it.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

Seasonal and junction-time observances (sandhi-kāla awareness) are suggested—timing puja, vrata, and meditative discipline to transitional periods, a practical Shaiva method for refining awareness and reducing pasha through regulated conduct.