Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Iśvara on Māyā, the Unmanifest, and the Viśvarūpa of the One Supreme

ततः परं परिपश्यन्ति धीरा आत्मन्यात्मानमनुभूयानुभूय / स्वयंप्रभः परमेष्ठी महीयान् ब्रह्मानन्दी भगवानीश एषः

tataḥ paraṃ paripaśyanti dhīrā ātmanyātmānamanubhūyānubhūya / svayaṃprabhaḥ parameṣṭhī mahīyān brahmānandī bhagavānīśa eṣaḥ

Sau đó, các bậc hiền trí kiên định chiêm kiến Đấng Tối Thượng—lặp đi lặp lại, trực chứng Ngã trong Ngã. Ngài tự chiếu sáng, là Chúa Tể tối cao ngự trên hết thảy, Đấng Vĩ Đại nhất; chính là hỷ lạc của Phạm (Brahman)—Bhagavān, Īśvara tự thân.

tataḥthereafter/from that
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण): ‘thereafter/from that’
paramfurther/then
param:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण): ‘further/then’
paripaśyantithey behold/see clearly
paripaśyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (दृश्) (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), plural (बहुवचन); with upasarga ‘pari-’
dhīrāḥthe steadfast/wise ones
dhīrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
ātmaniin the Self
ātmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
ātmānamthe Self
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
anubhūyahaving experienced
anubhūya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanu-√bhū (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), avyaya-kṛdanta: ‘having experienced/realized’
anubhūyaagain and again experiencing
anubhūya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanu-√bhū (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), repetition for emphasis
svayaṃprabhaḥself-luminous
svayaṃprabhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvayam + prabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); karmadhāraya: ‘self’ + ‘luminous’
parameṣṭhīthe Supreme Lord (Parameṣṭhin)
parameṣṭhī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
mahīyāngreater
mahīyān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahīyas (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); comparative degree (तर/ईयसुन्): ‘greater’
brahmānandīblissful in Brahman
brahmānandī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbrahma + ānandī (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘(one) whose bliss is Brahman / rejoicing in Brahman’
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
īśaḥthe Lord
īśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)

Lord Kūrma (Vishnu) teaching in the Īśvara-gītā context

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

A
Atman
B
Brahman
I
Ishvara (Īśa/Bhagavān)
P
Parameṣṭhī

FAQs

It teaches that the Supreme is realized as the Self within oneself—directly and repeatedly—revealed as self-luminous and identical with Brahman-bliss (brahmānanda).

The emphasis is on contemplative inner vision (dhyāna and nididhyāsana): steady sages repeatedly verify realization through direct experience (anubhava), culminating in clear perception of Īśvara as the inner Self.

By describing one Supreme Īśa as the inner Self and Brahman-bliss, it supports the Kurma Purana’s non-sectarian synthesis: the ultimate Lord is one reality approached through Shaiva (Īśa/Pāśupata) and Vaishnava (Bhagavān/Kūrma) idioms.