Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 87

Prākṛta-pralaya, Pratisarga Doctrine, and the Ishvara-Samanvaya of Yoga and Devotion

Devanagari script

हिमवद्दुहितृत्वं च देव्या माहात्म्यमेव च / दर्शनं दिव्यरूपस्य वैश्वरूपस्य दर्शनम्

Transliteration

himavadduhitṛtvaṃ ca devyā māhātmyameva ca / darśanaṃ divyarūpasya vaiśvarūpasya darśanam

Translation

Và (bản văn) nói rằng Nữ Thần là ái nữ của Himavat, cùng với sự vĩ đại của Nữ Thần; lại kể về sự chiêm kiến hình tướng thiêng liêng của Ngài—đúng vậy, chiêm kiến hình tướng vũ trụ (viśvarūpa) của Ngài.

Word by Word

• हिमवत्-दुहितृत्वम्: daughterhood of Himavat
• हिमवत्-दुहितृत्वम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक) + दुहितृत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (हिमवतः दुहितृत्वम्)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• देव्याः: of the Goddess
• देव्याः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• माहात्म्यम्: greatness/glory
• माहात्म्यम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphasis)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• दर्शनम्: vision/appearance
• दर्शनम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• दिव्य-रूपस्य: of the divine form
• दिव्य-रूपस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; कर्मधारयः (दिव्यं रूपम् यस्य)

• वैश्व-रूपस्य: of the universal form
• वैश्व-रूपस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वैश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; कर्मधारयः (वैश्वं रूपम्)

• दर्शनम्: vision
• दर्शनम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narrator/Compiler voice (Purāṇic summary of topics within the chapter)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Himavat
• Devī (Pārvatī/Umā)
• Vaiśvarūpa (Universal Form)

More Details (4 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

By emphasizing “divine form” and “universal form,” the verse points to divinity as both manifest (rūpa) and all-pervasive (vaiśvarūpa), suggesting a reality that can be encountered in personal revelation yet is cosmic in scope.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

The key practice implied is darśana—contemplative vision and devotional perception—where meditation and purity of mind culminate in experiencing the deity’s divya-rūpa and, at a higher integration, the vaiśvarūpa (cosmic) vision.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

Though Devī is foregrounded, the focus on universal-form vision aligns with Purāṇic non-sectarian theology: the supreme can be approached through Śakti/Śiva-oriented devotion while also resonating with Vaiṣṇava universal-form teachings, reflecting the Kurma Purana’s synthetic stance.