Shloka 51

Aśauca-vidhi — Rules of Birth/Death Impurity, Sapinda Circles, and Śrāddha Sequence

Devanagari script

अनाथं चैव निर्हृत्य ब्राह्मणं धनवर्जितम् / स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः

Transliteration

anāthaṃ caiva nirhṛtya brāhmaṇaṃ dhanavarjitam / snātvā saṃprāśya tu ghṛtaṃ śudhyanti brāhmaṇādayaḥ

Translation

Sau khi cứu giúp một vị Bà-la-môn cô độc, không nơi nương tựa và bị tước mất của cải, các Bà-la-môn cùng những người “sinh hai lần” khác được thanh tịnh bằng cách tắm gội, rồi thọ dụng bơ tinh khiết (ghṛta) như phần thánh thực để tẩy uế.

Word by Word

• अनाथम्: helpless, without protector
• अनाथम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• निर्हृत्य: having removed/taken away
• निर्हृत्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), उपसर्ग: नि; अर्थ: ‘having taken away/removed’

• ब्राह्मणम्: a Brahmin
• ब्राह्मणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• धनवर्जितम्: deprived of wealth
• धनवर्जितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धन + वर्जित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘धन-रहित’ इति षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषभावः; विशेषणम् (ब्राह्मणम्)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), अर्थ: ‘having bathed’

• संप्राश्य: having eaten/tasted
• संप्राश्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-अश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), उपसर्ग: सम्, प्र; अर्थ: ‘having eaten/tasted’

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषण-अव्यय (particle: but/indeed)

• घृतम्: ghee
• घृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शुध्यन्ति: they become purified
• शुध्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुध् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद/परस्मैपद-रूप: परस्मैपद (शुध्यन्ति)

• ब्राह्मणादयः: Brahmins and others
• ब्राह्मणादयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ब्राह्मण-आदि’ इति तत्पुरुष (समाहार/समुच्चयार्थ)

Speaker

Sūta (narrator) conveying the Kurma Purana’s dharma teaching in a prāyaścitta context

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Ghṛta

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

Indirectly: it emphasizes inner and outer purification through compassion and regulated conduct, which in the Purāṇic framework prepares the mind for Self-knowledge (ātma-jñāna) and devotion to Īśvara.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

Not formal meditation; it highlights preparatory disciplines (śauca and niyama-like restraints): charity toward the distressed, ritual bathing (snāna), and sanctified intake (ghṛta-prāśana) as mind-purifying supports that traditionally precede higher yogic practice.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu; it reflects the shared Purāṇic synthesis where dharma (compassionate support and purity) is a common foundation for devotion to the one Supreme Lord revered in both Śaiva and Vaiṣṇava streams.